In samenwerking met NRC Handelsblad organiseert het Rijksmuseum voor de achtste keer een foto-tentoonstelling in het kader van een foto-opdracht onder de naam Document Nederland. Dit jaar gaat de tentoonstelling, met als titel Dierbaar, over de relatie tussen dieren en mensen: enerzijds het dier als productie- en consumptiemiddel, waarbij efficiency voorop staat, en aan de andere kant de vertroeteling door diezelfde consument van zijn eigen huisdier en andere aaibare soorten twee- en viervoeters.

Fotograaf Jan van IJken zocht voor dit project, waar hij sinds 2002 aan heeft gewerkt, naar een antwoord op de vraag: Wat is de waarde van een dier in Nederland? Waarom wel dierenambulances en hondenpsychologen en tegelijk miljoenen kippen met afgeknipte snavels in een hok? De bio-industrie maakt van dieren een eetbaar product, maar ook de wetenschap gebruikt dieren voor genetisch en wetenschappelijk onderzoek. Aan de andere kant is er de soms bizarre liefde van mensen voor hun eigen huisdier of het dier in het algemeen: van shows met opgetutte dieren en een workshop koe-knuffelen tot aan een dierenbegraafplaats.

De bezoeker van de tentoonstelling Dierbaar maakt kennis met een vermeerderingsbedrijf voor varkens, een pluimvee-opfokbedrijf en een konijnen-KI-station, maar ook met de Kleindieren-expo in Utrecht, de Nationale Vleesvee Manifestatie, de World Winner Dog Show én een hengstenkeuring van de Koninklijke Vereniging Warmbloed Paardenstamboek Nederland.
Ten slotte wordt ook ’t Swieneparredies niet vergeten, dat 10 jaar geleden werd opgericht met de slogan ‘Het varken moet weer onder de mensen’.

Het doel van de fotograaf is niet een oordeel te geven maar vragen op te roepen over de manier waarop wij in Nederland met dieren omgaan.

     
Van IJken (1965) is autodidact en werkzaam als fotograaf sinds 1995. Hij maakte eerder twee fotoboeken over Oost-Europa. Van het project is ook een fotoboek verschenen bij uitgeverij Voetnoot met teksten van Ivo de Wijs (Dierbaar, ISBN 9071877981).