Marianne Thieme
Maaike Wermer

Parool 9 maart 2006

  De auteurs zijn respectievelijk voorzitter en bestuurslid van de Partij voor de Dieren.
     
Niets lijkt te dol als het om de bescherming van onze door en door verziekte bio-industrie gaat. Hobbydierhouders mogen hun pluimvee dan wel voor honderden euro's laten inenten, maar krijgen in ruil daarvoor niet de geringste zekerheid dat hun dieren niet geruimd zullen worden bij een uitbraak van vogelgriep in de intensieve veehouderij.

Trekvogels worden tot daders benoemd, waar ze slachtoffers zijn en hoewel deskundigen zonder uitzondering aangeven dat het handelsverkeer, de pluimveeconcentraties op de Utrechtse heuvelrug en in de Gelderse Vallei en de export van levend vee de grootste risicofactoren zijn, blijven politici doen of hun neus bloedt. De Wereld Gezondheidsorganisatie werkt aan de introductie van de ellebooggroet, voor als we elkaar straks niet meer de hand kunnen schudden.

Wanneer gaat iemand eindelijk eens de bio-industrie aanpakken? Vogelpest is van alle tijden en trekvogels zijn er al zolang de wereld bestaat. Nooit hebben ze een onoverkomelijk probleem gevormd. Maar nu de omvang van onze dierlijke productie wanstaltige vormen heeft aangenomen, dreigt een pandemie uit te breken die meer slachtoffers onder mensen kan maken dan de twee wereldoorlogen samen. En de politiek kijkt toe.

In 2003 werden 180.000 gezonde geiten, hobbykippen en ander kleinvee afgemaakt om de dreiging van vogelpest de kop in te drukken. Niet in het belang van die hobbydieren of hun eigenaars; de hobbydieren werden geofferd op het altaar van onze economie. Maar dierziektencrises zijn niet in te dammen via symptoombestrijding.

Nog steeds is er een non-vaccinatiebeleid in Europa. Hoewel de vogelgriep oprukt en inmiddels ook duidelijk is dat honden, katten en varkens vatbaar zijn voor het virus en het daarmee ook zouden kunnen verspreiden, blijft vaccinatie een taboe dat volgens dr Navarro van de Verenigde Naties het leven van honderdvijftig miljoen mensen kan bedreigen. Hoe kunnen we met smaak kipkluifjes blijven nuttigen wanneer daarmee naast de levens van kippen ook de levens van onszelf en onze huisdieren door bedreigd worden?

Zelfs het economische belang van de bio-industrie dreigt niet meer op te gaan, nu de vogelgriep wereldwijd al een schade heeft opgeleverd van tien miljard dollar, een bedrag dat gemakkelijk kan oplopen tot achthonderd miljard dollar wanneer de pandemie zich in volle omvang ontwikkelt.

En vogelpest is slechts een van de rampen die mens en dier vanuit de intensieve veehouderij bedreigen. Volgens het Landbouw Economisch Instituut dreigt opnieuw een uitbraak van MKZ. De ziekte van Aujesky, die niet alleen de gezondheid van varkens bedreigt, maar ook dodelijk is voor honden en katten, zou opnieuw de kop op kunnen steken als de varkenshouderslobby haar zin krijgt en de verplichte inenting tegen deze ziekte (uit economische motieven) vervalt. Uit de Verenigde Staten komen alarmerende berichten dat het H3N8-virus endemisch aanwezig is onder honden, paarden en vogels, en heel wel zou kunnen omslaan in een dreiging op grote schaal.

We moeten er ernstig rekening mee houden dat als de samenleving het goed vindt dat dieren in bijvoorbeeld de bio-industrie worden gehouden, als het gesleep met twee miljoen kippen per dag blijft voortduren en als we onze vierhonderd miljoen kippen op een kluitje blijven huisvesten, dit niet zonder gevolgen zal kunnen blijven voor onze eigen levens en die van onze huisdieren.

Minister Veerman liet deze week weten dat het doden van gezonde dieren om een dierziekte te bestrijden niet langer acceptabel is in onze tijd, maar verzuimt aan te geven wat hij daar dan tegen denkt te zullen ondernemen. De ethische vraag of het doden van vijfhonderd miljoen gezonde dieren voor de lekkere trek van mensen wel van deze tijd is, wordt maar mondjesmaat gesteld.

Het ministerie van Volksgezondheid onderkende jaren geleden al dat het eten van vlees niet nodig is voor onze gezondheid. Tal van welvaartsziekten kunnen bovendien direct worden gelinkt aan overmatige dierlijke consumptie. Desondanks worden nog altijd miljoenen euro's gepompt in promotiecampagnes die het slechte imago van vlees moeten oppoetsen en mensen moet aanzetten tot een nog grotere consumptie. En is dat niet hier in Nederland, dan dringt de vleesindustrie wel aan op het propagandistisch bombarderen van afzetmarkten over de grens. Een aantoonbaar ongezonde levenswijze exporteren en Nederlanders bovenop de bio-industriele tijdbom laten zitten, het tart werkelijk alle beginselen van goed bestuur.

Wat nu? Moeten we wachten tot mannen in witte pakken onze katten en honden op komen halen om ze door vergassing om het leven te brengen zoals eerder gebeurde met miljoenen kippen? Of moeten we nu een daad stellen? Wij stellen voor het laatste te doen.

Wanneer we nu massaal de consumptie van dierlijke producten die verband houden met de jongste dierziektecrisis afzweren, levert dat de beste kansen op voor een gezondere samenleving die beschaafd met z'n dieren omgaat. Plantaardige consumptie is hoe dan ook diervriendelijk. En nog nooit was zo'n overstap zozeer in het belang van mens en dier als nu.