VARKENSMUSEUM IN BLIJHAM
In de zomer van 1994 stuitte ik op een intrigerend krantenberichtje in de Volkskrant. Ene Violette Sanders, wonende met een paar varkens in een voormalige slagerij in Blijham, had een varkensmuseum geopend. Ik liep net met mijn kersverse diploma van de boerenschool op zak en was druk bezig me te orienteren op alles wat maar met varkens, koeien en kippen te maken had. Dus belde ik die varkensmevrouw op.

BLIKKEN EN BLOZEN
Wat me van dat gesprek voornamelijk is bijgebleven, is haar verontwaardiging over de dreiging van de groeiende regelgeving. Haar eigen huisvarkens zouden ook binnenkort 'geblikt' moeten worden.
Geblikt? Dat woord hoorde ik toen voor het eerst. Daarmee bedoelde ze het inbrengen van de oormerken. "Blikken en blozen" reageerde ik onmiddellijk, "van schaamte, want zoiets mag natuurlijk niet". Dat werden we snel eens. Je mocht niet gedwongen worden je eigen dieren te mishandelen.
Een poosje later vroeg ze me in het bestuur van 't Swieneparredies, maar daar kon ik toen om redenen van praktische aard niet op in gaan.

HANGBUIKZWIJNTJES REDDEN
In het najaar van 1997 belde ze op met de vraag of ik twee hangbuikzwijntjes van een maand of drie kon opnemen.
Inmiddels was ze verhuisd naar een grote boerderij, samen met Jan, haar buurman uit Blijham.
Ze waren weken bezig geweest om een stelletje gedumpte hangbuikzwijnen te vangen uit het Midwolder Bos, bij hun in de buurt.
Een volwassen paartje had daar biggen gekregen. Elf biggetjes draafden er door dat bos.
De gemeente had uiteindelijk contact gezocht met Violette, omdat de zwijnen de ruiterpaden helemaal omwroetten en van alles zouden vernielen.
De hangbuikzwijntjes stonden op het punt doodgeschoten te worden, tenzij het haar zou lukken ze te vangen.

HEKSENTOER
Dat schijnt een heksentoer geweest te zijn. Die slimme zwijntjes lieten zich niet zomaar vangen en zeker niet die schuwe, wilde biggetjes. Samen met Jan en haar zoon Milan heeft ze toen met engelengeduld een krachttoer qua strategie uitgehaald om die slimme varkens nog slimmer af te zijn. Uiteindelijk hebben ze de meesten naar 't Swieneparredies kunnen brengen.

GEDREVEN EN GEDEGEN AANPAK
Toen ik kwam om de biggen te halen, waren ze net bezig de vader en moeder in een trailer te krijgen, ook op weg naar een nieuw thuis. Haar gedreven en gedegen aanpak vielen me onmiddellijk op. Dit was iemand die met kennis van zaken sprak en handelde.
Met een eindeloos geduld werden de varkens de trailer ingelokt met een blikje voer. Geen gehaast en gejaag, de dieren mochten geen enkele stress ondergaan. De nieuwe eigenaar werd wat ongeduldig, maar al zou het een jaar gaan duren, zo ging het en niet anders.

JELLE EN LULU
Ik vroeg haar de oren van het hoofd hoe ik de biggen - toen nog Jelle en Lulu geheten - moest verzorgen en was stomverbaasd hoe weinig voer ze mochten hebben. Maar ze vertelde over de veel te dikke varkens die ze overal zag en welke problemen dat voor die arme dieren opleverde. Ook deed ze voor hoe je een big moet vasthouden en meer van dat soort praktische zaken. Toen het tijd werd om te vertrekken, liep Jan met Jelle in een prachtige blauwe jas - als een koninklijke mantel om hem heen gedrapeerd - voorop naar mijn auto. Violette volgde met Lulu in haar armen.
En Jelle werd bij mij uiteindelijk... Billie Bofkont. Mijn liefde voor de varkens was geboren en zou nooit meer uitdoven.

'T SWIENEPARREDIES
De grote statige Groningse boerderij werd stukje bij beetje aangepakt en 't Swieneparredies groeide uit tot een bezoekerscentrum van formaat. Opvallend verstandig was Violettes ontmoedigingsbeleid voor de onbezonnen aanschaf van een schattig biggetje.
Want schattige biggetjes worden groot, heel groot zelfs. Ze gaf er cursussen in om mensen op hun verantwoordelijkheid te wijzen als ze overwogen om een varken te nemen. "En nooit eentje", waarschuwde ze, "altijd twee, want varkens zijn sociale dieren".
En met welke regelgeving ze te maken zouden krijgen.
Zelf heeft ze het weigeren om te blikken heel lang vol kunnen houden, tot ze in 2003 door de rechter gedwongen werd.
Maar dan met roze oormerken, zo kon ze er dan toch nog tenminste haar eigen draai aan geven.

GEDUMPTE VARKENS
Maar ondanks haar ontmoedigingsbeleid werd ze toch keer op keer geconfronteerd met de gevolgen van de aanschaf van zo'n snoezig beestje.
Wekelijks werden haar varkens aangeboden, die elders niet meer welkom waren of zomaar ergens waren gedumpt. Ze bemiddelde bij de herplaatsing of ving ze (tijdelijk) op. Via de politiek probeerde ze samen met Harm Waalkens van de PvdA paal en perk te stellen aan het dumpen van varkentjes.

HET ZWIJNFESTIJN
Op 21 augustus 2004 werd het Zwijnfestijn georganiseerd. Kunstenaars, dierenbeschermers, varkensdeskundigen, wetenschappers, schrijvers, iedereen was er voor het gevarieerde programma.
Imca Marina, haar grote vriendin - die ook aan de wieg stond van 't Swieneparredies - zong de varkensblues en Violette was in haar element. "Volgend jaar weer" riep ze.

VARKENSMINNEND NEDERLAND
Maar het leven besliste anders...
Mocht er al een volgend Zwijnfestijn komen, dan zal Violette daar fysiek niet meer bij aanwezig zijn. Vorige week overleed ze op 54 jarige leeftijd aan longkanker.

"Het varken moet weer onder de mensen komen", schreef ze in haar boek.
Dat is haar gelukt en hoe.
Heel varkensminnend Nederland zal haar missen. Maar de varkens nog het meest.

Amstelveen, 5 mei 2005

Dafne Westerhof & Familie Bofkont
Het Beloofde Varkensland

www.familiebofkont.nl