Animal Freedom informeert over de omstandigheden die het ethisch handelen ten aanzien van dieren belemmeren en die het bevorderen.
Wij propageren niet een bepaalde levensovertuiging, religie, organisatie of politieke partij.

Hoe de mens handelt, heeft onder meer te maken met zijn psychische ontwikkeling. Psychische groei en innerlijke bevrijding staan in dit artikel centraal.
Er wordt een koppeling gemaakt met de gevolgen voor dieren.

 
Onderwerpen
wat weerhoudt ons van innerlijke bevrijding en groei?
wat houdt innerlijke bevrijding in?
innerlijke bevrijding en andere kernbegrippen
voorwaarden tot zelfontplooiing
intern respect en bewustwording
wat merken dieren van de innerlijke bevrijding van mensen?
welke artikelen op Animal Freedom hebben met innerlijke bevrijding te maken?

 

     
Van oudsher is er een sterke relatie tussen religie, dieren en voedsel. De mens nam een zekere eerbied en bescheidenheid in acht ten opzichte van het dier dat bron van voedsel was. Het uitspreken van een dankwoord (aan God of aan het te consumeren dier) voorafgaand aan een maaltijd was tot 30 jaar geleden vrij algemeen gebruik.   In de natuur van voldoende omvang leven dieren vrij. Veel mensen krijgen spirituele ervaringen in de natuur. Er is blijkbaar iets in de natuur dat deze ervaring oproept.
Het is opvallend hoe weinig mensen die op zoek zijn naar spiritualiteit spreken over het lot van het dier. Het dier dat leeft in eenzame afzondering in de stallen wordt genegeerd. Ten onrechte vinden wij.
     

Het directe contact tussen mens en landbouwhuisdieren is afgenomen, terwijl de vleesconsumptie en daarmee de onvrijheid voor dieren is toegenomen.

De mens zoekt voor zichzelf allerlei wegen om steeds meer vrij te worden. We noemen dit een vooruitgang.

  Het verwerven van vrijheid lijkt veelal een vooruitgang. Soms ten onrechte. Onder het mom van vrijheid groeit onder de oppervlakte vaak een nieuwe afhankelijkheid.
Dit geldt ook voor voedsel. Michiel Korthals schrijft in zijn boek 'Voor het eten, filosofie en ethiek van voeding' dat fastfood hetzelfde smaakt over de hele wereld, maar ook verslavend werkt.
     
Door ontplooiing en innerlijke bevrijding zijn mensen geneigd zo te handelen dat het welzijn van mens en dier wordt bevorderd. Wij willen graag dat veel mensen vrijwillig rekening houden met dieren en geen vlees meer kopen uit de bio-industrie. Ook willen we mensen die besluiten geen vlees meer te eten, ondersteunen door lekkerder en gezonder te eten. Dat zal het politieke omslagpunt dichterbij brengen waarop de bio-industrie kan worden afgeschaft.
     

Wat weerhoudt ons van innerlijke bevrijding en groei?

Groeien doe je wanneer je gestimuleerd wordt en de juiste "stof" in de juiste hoeveelheid tot je neemt. Net als bij planten leidt "overbemesting" tot verlies aan vitaliteit en word je gevoeliger voor stress.
Innerlijke bevrijding is de moeite waard om aan te gaan. Het volgen van je eigen pad geeft geen garantie voor geluk. Je kunt momenten van puur geluk ervaren. Je moet het zelf doen, vaak door juist iets te laten.
Een aantal (niet natuurlijke) omstandigheden in onze hedendaagse maatschappij kunnen innerlijke groei blokkeren:

  • Beschikbaarheid en populariteit van drogerende middelen, "drugs, drugs, drugs"
  • Tijdgebrek voor elkaar "hoe gaat het?" "druk, druk, druk"
  • Gerichtheid op carriŔre en geld verdienen en de angst om de boot te missen
  • Competitie in plaats van co÷peratie
  • Normenloosheid als norm
  • Verfraaiing en verdraaiing van de werkelijkheid door de reclame en media en het kritiekloos overnemen daarvan als ideaalbeeld door de consument

Al deze omstandigheden hebben gemeen dat het lijkt dat mensen innerlijk vrij zijn. Vrijheid van de een is de onvrijheid van de ander geworden.

Sommige vormen van vrijheid zijn verworden tot een vorm van verslaving. Geluk wordt op kunstmatige manieren opgeroepen. Vrijheid heeft te maken met het stellen van grenzen aan jezelf en anderen. Uit een verkeerd idee van vrijheid laten mensen elkaar ten onrechte met rust of bejegenen elkaar juist agressief.
Naast onwetendheid, onverschilligheid en onwennigheid kan angst hierbij een rol spelen. Ook kan vrijheid angst opleveren, die soms doet terugverlangen naar onvrijheid.
Het wordt voor mensen steeds moeilijker om contact met zichzelf te houden en te voelen hoe ver zij willen meegaan in de verleidingen die hen worden voorgehouden. Nog harder werken en nog meer geld verdienen voordat het geluk hun zal toelachen of juist minder? Alcohol en drugs zijn dichtbij om het geluk een handje te helpen of om het ongeluk te verdoven. Met het schijnbare succes dat anderen hebben (Facebook), groeit de angst om zelf de boot te missen, om een deel van de welvaart mis te lopen.

Wijsheid en inzicht komen als je ruimte of gepaste afstand (=respect) schept. Eigenlijk weet ieder mens, wanneer hij daar even de tijd voor neemt, drommels goed wat hij of zij nodig heeft.
De buitenwereld probeert dat helaas vaak te voorkomen en probeert je mee te trekken in de maalstroom van onmatigheid. Jouw innerlijke bevrijding kan worden belemmerd door je voortdurend en op bedekte manier aan te laten praten dat je niet gelukkig bent. Hun boodschap is: "Het is mogelijk te leven in een permanent gelukzalige toestand als je ons product koopt".

Innerlijke bevrijding betekent een leven in balans, waarbij (on)gewenste gevoelens een plaats hebben. Het stellen van grenzen aan jezelf en aan anderen, en begrensd worden door anderen, is niet altijd leuk. Bovendien krijg je constant de boodschap om je grenzen te verleggen en om meer te consumeren.

     

Innerlijke bevrijding betekent dat mensen hun bewustzijn vergroten en ontwikkelen. Deze ontwikkeling houdt in dat zij:

  • zichzelf steeds meer bewust worden van hun invloed op de omgeving en op het lot van dieren
  • verantwoordelijkheid nemen voor de gevolgen van hun invloed
  • eerlijk en integer willen zijn
  • hun zelfwaardering niet van het oordeel van anderen laten afhangen en stoppen met het veroordelen van anderen
  • hun ego en egoïsme weten te relativeren en te verva(n)gen door zelfontplooiing
  • hun leven uit angst voor stilte en leegte niet opvullen met zinloze activiteiten
  • vrijwillig zichzelf matigen en het anderen gunnen dat zij de ontstane ruimte (in)vullen
  • zichzelf zijn en leven in het hier en nu (zich niet vandaag haasten om morgen gelukkig te worden)
  • zich niet als eeuwig slachtoffer gedragen van een gebeurtenis uit het verleden
  • hun vooroordelen kennen en de functie daarvan realiseren
  • het gevoel van mededogen ontwikkelen voor anderen
  • een eenheid met en van alle levende natuur realiseren
  • bescheiden blijven èn worden
  • een balans hebben tussen afstand houden en betrokken zijn (wat respect inhoudt) en tussen vermijding en confrontatie (bij stress)
  • zich realiseren dat machtigen niet meer recht hebben dan anderen, ongeacht mens of dier
  • weten dat ze krijgen vanaf het moment dat ze geven
  • opkomen voor recht en tegen onrecht en grenzen durven stellen
  • zich realiseren dat het voor iedereen wederkerig beter is als wij gericht zijn op onvoorwaardelijk geven, zonder onszelf tekort te doen, in plaats van nemen
  • gevoel, verstand, waarneming en intuïtie gelijk waarderen en integreren
  • het geluk en (persoonlijke) vooruitgang niet proberen te forceren

In de dans met tegengestelde krachten gaat het erom in balans te komen. Het ondergaan en inzetten van de tegengestelde krachten waardoor men ze overstijgt, oftewel ervan wordt bevrijd, is een pragmatische paradox.

   

Innerlijke bevrijding en andere kernbegrippen

In het geval van dierenrechten pleiten wij ervoor om dezelfde uitgangspunten te nemen als bij de Franse Revolutie voor mensen werd benadrukt: vrijheid, gelijkheid en broederschap. De eerste 2 termen worden op de site uitgebreid belicht. In broederschap zien wij het equivalent van "liefde en mededogen". Door onszelf en anderen innerlijk te bevrijden worden de voorwaarden geschapen om liefde en mededogen op een gezonde manier uit te wisselen. Vrijheid is hierbij middel en doel.
De wettelijke gelijkheid tussen mensen onderling en de vrijheid van het dier is in gevaar als gevolg van de heersende economische doctrine, die luidt: "je kunt je vrijwel iedere identiteit verwerven met bijbehorende economische status". Mensen willen zich (zoals altijd) van elkaar onderscheiden. Het gevaar is aanwezig dat de een zich meer voelt dan de ander, vooral als het verschil in economische status wordt uitgedrukt.

 

Een mens kan zich pas ontplooien als hij zich veilig voelt en zichzelf mag zijn. Dan kunnen echte vrijheid, liefde en gelijk(waardig)heid worden gegeven aan anderen, mens en dier.
Betrokkenheid op elkaar en afstand houden is een broos menselijk evenwicht. Is het evenwicht verstoord dan is er geen ruimte om je op een gezonde manier in te zetten voor kwetsbare anderen zoals dieren. Wanneer mensen zich niet goed los kunnen maken van elkaar, niet vrij zijn om zelf te bepalen in hoeverre zij zich aan anderen binden of wanneer het moeilijk is om afstand te houden, kan dit leiden tot agressie. Het kan ook tot gevolg hebben dat mensen juist overdreven sterk naar dieren trekken, omdat zij zich bij de aanhankelijkheid van het dier minder afhankelijk voelen van mensen. Het dier kan van die oneigenlijke menselijke behoefte aan kontakt de dupe worden.
Het gaat erom om ontvankelijk te worden voor het recht van dier om vrij te zijn en daar zorgzaamheid in te (laten) zien.

   

Zelfbeheersing en respect versus betrokkenheid en zelfontplooiing

Aan de hand van deze begrippen wordt getracht duidelijk te maken dat het goed is als mensen in het contact met anderen, mens en dier, niet over de grens van zichzelf en de ander gaan.

Om goed om te kunnen gaan met de vrijheid van anderen is het belangrijk als mensen aanvoelen wanneer zij zichzelf moeten inhouden, namelijk daar waar de eigen vrijheid ophoudt en andermans vrijheid begint.

 

 

Pas wanneer mensen zichzelf kunnen beheersen is respect voor anderen mogelijk. Respect betekent dan zoiets als "een zekere afstand houden en kijken of anderen door mij niet in hun vrijheid worden belemmerd" en "iets niet doen, weten wanneer je ergens vanaf moet blijven". Essentieel is dat zelfbeheersing een vrijwillige handeling is.
Respect is eveneens gekoppeld aan betrokkenheid. Tussen deze beide begrippen zit dezelfde spanning als bestaat tussen zelfbeheersing en zelfontplooiing. Respect is de combinatie van betrokkenheid en afstand houden.

   
        Zelfontplooiing         5
      Behoefte aan erkenning       4
    Sociale behoeften     3
  Veiligheid   2
Fysiologische behoeften 1

Abraham Maslow, humanistisch psycholoog, heeft de voorwaarden voor zelfontplooiing in een piramide gezet:

Ouders en de maatschappij leveren (als het goed is) de voorwaarden voor tieners om hun sociale behoeftes te ontwikkelen en te bevredigen. Volwassenen proberen in hun werk erkenning en waardering te vinden.
De tegenwoordige ontwikkeling in de werksituatie waarbij de nadruk wordt gelegd op flexibilisering en eigen verantwoordelijkheid levert zowel mogelijkheden voor zelfontplooiing als angst op om lagere behoeften niet meer te kunnen bevredigen. Bazen die sneller van baan wisselen dan hun werknemers, bedrijven die worden gerund door mensen die op het grote geld uit zijn, zijn geen veilige basis meer om in te functioneren. Tezamen met de hoge werkdruk remt dit de mogelijkheid tot zelfontplooiing en dreigen kwetsbare anderen (bijvoorbeeld tieners en huisdieren door verwaarlozing) in de verdrukking te geraken.

 

 

Aan het bevredigen van hogere behoeften komt de mens pas toe als lagere behoeften zijn bevredigd.

  1. Fysiologische behoeften zijn de elementaire en primaire levensbehoeften, zoals eten en drinken, slaap, rust en warmte.
  2. Veiligheidsbehoeften zijn: veiligheid, bescherming en bestaanszekerheid.
  3. Sociale behoeften zijn behoeften aan liefde, contact met anderen, vriendschap en aandacht. Mensen willen bij een groep of een gemeenschap horen om ervaringen te delen.
  4. Erkenningsbehoeften zijn behoeftes zoals de wens om gewaardeerd en gerespecteerd te worden. Mensen willen complimenten en status, maar ook zelfrespect.
  5. Zelfontplooiing of Zelfactualisatie is de behoefte aan de kwaliteiten schoonheid, wijsheid, liefde en geestkracht. In dit stadium aangekomen gaan de mensen hun capaciteiten, vaardigheden en talenten, oftewel onze geestelijke vermogens, gebaseerd op waarnemen, denken, voelen en willen, ten volle ontplooien. De kans op een gelukkig leven (met topervaringen) is groot.
   

Intern respect en bewustwording

Interne bevrijding en bewustwording zijn onderdelen van een proces waarin de mens niet meer wil samenvallen met zijn ratio en gevoelens. Dat wil zeggen hij heeft nog wel gedachten, gevoelens en emoties, maar hij identificeert zich daar niet meer mee door zijn ego er niet meer mee te verbinden. De mens wordt als het ware toeschouwer van de processen in zichzelf. Hiermee schept hij ruimte en stilte in zichzelf. De menselijke schepper is zich tevens bewust van zijn verbinding met anderen en al het leven in het universum. Hij vormt daarmee een eenheid en gedraagt zich vervolgens respectvol, dat wil zeggen hij respecteert de integriteit van alle levende wezens.
Respect is de combinatie van betrokken (verbonden) zijn en afstand houden. Intern respect is het bewustzijn van de universele verbinding met de ander (mens en dier) en de vrijheid die er is ten opzichte van de interne processen.

Eckhart Tolle: “The animals are at a level prior to thinking. They haven’t lost themselves in thought. We rise above thinking and then we meet them again, where we’re both in no-thought. There’s a deep connection.”

     

Wat merken dieren van de innerlijke bevrijding van mensen?
Mededogen met dieren betekent dat mensen zichzelf toestaan om emoties te voelen wanneer zij zich af en toe een voorstelling maken van het lot van dieren. Het is niet de bedoeling gebukt te gaan onder medelijden, maar iemand die zijn medelijden onderdrukt, remt zijn persoonlijke ontwikkeling af. Belangrijk vinden we dat mensen dieren zo min mogelijk in een afhankelijke positie brengen en houden; dat mensen minder onverschillig worden over het lot van dieren en dat men zich er actief van probeert bewust te worden hoe het lot van dieren kan worden verbeterd. Dit bij voorkeur door minder vlees te eten en zeker geen vlees afkomstig uit de bio-industrie. Ook het motief dat mensen geen huisdieren willen (opsluiten), al was het omdat zij zich niet willen vastleggen op de verzorging, is een goede ontwikkeling. In dit geval is iets laten beter dan iets doen.
Maatschappelijk gezien zijn we voor een voortgaande loskoppeling van economische voordelen uit het gebruik van dieren voor voedsel, dierproeven en overige behoeften.
Wij denken dat een maatschappij mogelijk is waarin de emancipatie van het dier zo ver gaat dat geen enkel dier meer gebruikt wordt. Wanneer dat doel gehaald kan worden is niet zo interessant, wel wat dit doel (sneller) dichterbij brengt.

     

Andere bijdragen over innerlijke bevrijding
Om verder een idee te krijgen wat onder innerlijke bevrijding wordt verstaan, is er op deze site bij de opinie van anderen onder "column" een rapport van de Wereldraad van Kerken, een interview met ds Jacques Schenderling, gepromoveerd op de morele status van het dier en de rol van de kerk daarbij.
Op het forum persoonlijke bijdrages van mensen, die zich inzetten voor dieren.

Welke religie of stroming past bij jou? Doe de test en verras jezelf met je eigen kijk op religie en spiritualiteit. De Reli-wijzer is een co-produktie van NCRV's Spiritus en de Volkskrant. Wij namen een deel over.

 

Wat wij (wel of niet) verstaan onder innerlijke bevrijding kan gehaald worden uit de volgende teksten op onze site:

Onderwerpen
vrijheid is een grondrecht voor dieren
de gezonde samenleving (Erich Fromm)
emotionele betrokkenheid bij dieren is een gezond teken
mag je dieren eten?
wat moet er gebeuren wil aan dieren recht worden gedaan?
oorzaak dieronvriendelijk gedrag
afhankelijkheid van het dier van de mens is omstreden
onverschilligheid over het lot van dieren en het be´nvloeden van gedrag
ethische barometer
spiritualiteit en engagement met dieren
wat zal de bio-industrie doen beëindigen?

 

Dit artikel is ook beschikbaar via printing on demand als onderdeel van een boek.
Meer over dit onderwerp:
 
Een uitgebreide lijst van boeken over geluk met beschrijving, vind je hier.