Dieren onder voogdij

Vrijheid en dieren: een kritische beschouwing

Ted van Loon

Het probleem met keuzevrijheid

Ik heb een probleem met de manier waarop bij Animal Freedom het vrijheidsbegrip wordt toegepast op dieren: dieren hebben geen keuzevrijheid. Zij volgen natuurwetten. De mens kan ze hierin beperken, waardoor ze een onnatuurlijk leven gaan leiden, dat schadelijk voor ze kan zijn. Het gaat dus in feite om de inperkingen die de mens aan het dier oplegt, waardoor het niet in staat is zijn natuur te volgen. Dieren zouden in die zin alleen rechten hebben en geen plichten. Het is vergelijkbaar met de positie van het kind, die in eerste instantie ook alleen rechten heeft. Naarmate zij volwassener worden krijgen zij meer plichten, maar ook meer keuzevrijheid!

Vrijheid is altijd gekoppeld aan het kunnen kiezen tussen twee kwaden.

Gelijkwaardigheid tussen mens en dier

Het vrijheidsidee is aantrekkelijk in deze discussie omdat het een gelijkwaardigheid garandeert tussen mens en dier. Dit is een radicalisering die de discussie wel zuiverder maakt. Er zullen weinig mensen zijn die durven stellen dat mens en dier gelijkwaardig zijn. Ik zou daarvoor willen pleiten zoals een kind gelijkwaardig is aan de volwassene, maar niet gelijk aan elkaar zijn. De volwassene heeft echter de plicht het kind te beschermen en op te voeden naar de mogelijkheden en talenten die het kind bezit. Hij is verplicht een omgeving te creëren die deze talenten en mogelijkheden tot ontplooiing doet komen. Ik denk dat de volwassen burger dit zelfde verplicht is ten opzichte van het dier. Hij dient ervoor te zorgen dat een dier naar zijn natuur kan leven binnen de beperkingen die er nu eenmaal aan het houden van dieren inherent zijn. Ik denk dat dit mogelijk is als we ons tenminste willen verdiepen in de werkelijke psychische en fysieke belangen van het dier. Ook veel dierenliefde blijkt uit onwetendheid pure mishandeling te zijn. We zijn altijd te arrogant geweest om ons echt in de belangen, het welzijn en de pijn van dieren te verdiepen.

Een spiegel van de maatschappij

De houding van de maatschappij ten opzichte van dieren spreekt boekdelen over onze houding naar zwakkeren in het algemeen en ik denk dat die houding in onze zogenaamde humanitaire cultuur er in de loop der jaren nog niet veel beter op geworden is.