Vlees eten: de gevolgen voor dieren, milieu, klimaat en wereldvoedsel

Vlees eten: feiten en cijfers

Vlees eten lijkt een persoonlijke keuze, maar het heeft gevolgen voor de hele wereld: voor de dieren, voor de natuur, voor het klimaat en voor mensen die honger lijden. Op deze pagina zetten we de belangrijkste feiten op een rij.

Vleesproductie is voedselverspilling

Wereldwijd gaat ruim een derde van alle graan naar dieren: in 2024 ongeveer 1.070 miljoen ton van de bijna 2.850 miljoen ton (FAO). Met 1 kilo dierlijk eiwit is gemiddeld enkele kilo's plantaardig eiwit gemoeid. Zo gaat er enorm veel voedsel verloren aan veevoer.

De snelheid waarmee we dieren ge- en verbruiken is immens.

Landgebruik

De veehouderij gebruikt wereldwijd ongeveer 77 procent van alle landbouwgrond: weiden plus akkers voor veevoer. Toch levert ze maar 18 procent van alle calorieën en 37 procent van alle eiwitten die mensen eten (Poore en Nemecek, 2018). Ook Nederland gebruikt voor zijn veestapel veel grond in andere landen, vooral voor soja uit Brazilië en Argentinië. Een groot deel van de grondstoffen voor het kippen- en varkensvoer komt uit het buitenland.

Vleesproductie is milieuvervuiling

De Nederlandse veestapel produceerde in 2024 ongeveer 74 miljard kilo mest. In hetzelfde jaar kwam er in Nederland 113 miljoen kilo ammoniak in de lucht, waarvan 101 miljoen kilo uit de land- en tuinbouw: bijna 90 procent. Ammoniak slaat als stikstof neer op de natuur en tast bossen, heide en andere natuur ernstig aan. Lees meer over het mestprobleem.

Vlees kost ook veel water. Volgens het Water Footprint Network is er voor 1 kilo rundvlees gemiddeld 15.400 liter water nodig, voor 1 kilo varkensvlees 6.000 liter en voor 1 kilo kip 4.300 liter. Voor 1 kilo granen is dat ongeveer 1.600 liter.

Vleesproductie is energieverspilling en klimaatschade

De wereldwijde veehouderij is volgens de FAO verantwoordelijk voor ongeveer 12 procent van alle broeikasgassen die door mensen worden uitgestoten. Eerdere schattingen kwamen op 14,5 procent (2013) en 18 procent (2006).

Bij de omzetting van plantaardig in dierlijk eiwit gaan ook veel voedingsstoffen en energie verloren. Een varken heeft ongeveer 3 kilo voer nodig voor 1 kilo vlees, een kip ruim anderhalve kilo. Bij runderen is het nog veel meer. Wie minder vlees eet, bespaart dus voer, land en broeikasgassen. Hoeveel energie het scheelt, hangt af van wat je ervoor in de plaats eet.

Vleesproductie kost levens

In Nederland worden elk jaar ruim een half miljard dieren geslacht, waarvan 518 miljoen kippen (2025). Het meeste vlees daarvan wordt in het buitenland gegeten. Daarnaast worden er nog veel vissen gevangen en gekweekt. Iedereen die geen vlees eet, spaart in zijn leven het leven van honderden dieren.

Zou er in Nederland minder vlees in de bio-industrie worden geproduceerd, dan was er minder dierenleed. Zou Nederland ook geen vlees meer exporteren, dan zou er wereldwijd iets minder vlees worden gegeten en veel minder voedsel worden verspild. Diervriendelijk en milieuvriendelijk werken kost iets meer arbeid. Zouden alle varkensbedrijven biologisch en ecologisch gaan werken, dan konden alle varkenshouders in principe hun vak blijven uitoefenen.

Wereldhonger

In 2024 leden wereldwijd ongeveer 673 miljoen mensen honger: 8,2 procent van de wereldbevolking (FAO, 2025). Ondervoeding speelt een rol bij ongeveer 45 procent van alle sterfgevallen onder kinderen jonger dan vijf jaar. In 2024 stierven er 4,9 miljoen jonge kinderen, dus elke dag sterven er zo'n 6.000 kinderen mede door ondervoeding. Er is genoeg voedsel op de wereld om iedereen te voeden. Het zou beter zijn als mensen in rijke landen minder vlees zouden eten en als het plantaardige voedsel eerlijker zou worden verdeeld.

Gezonde argumenten voor en tegen het eten van vlees vind je hier.
We hebben ook een gezond, maar alternatief weekmenu voor vleeseters.
Wil je helemaal geen dierlijke producten meer eten (veganist worden), laat je dan goed informeren over een optimale voeding.

Vlees en gezondheid

Wat moeten we eten om gezond te blijven?

Vlees en zuivel zijn niet nodig om gezond te blijven. Veel vlees eten is zelfs ongezond. Het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie stelde in 2015 vast dat bewerkt vlees, zoals worst en ham, darmkanker kan veroorzaken. Rood vlees is waarschijnlijk kankerverwekkend. In december 2025 adviseerde de Gezondheidsraad om hoogstens 200 gram rood vlees per week te eten en meer plantaardige eiwitten: zo'n 250 gram peulvruchten per week en dagelijks een handje ongezouten noten.

Een historisch perspectief schetste Mac van Dinther in "begeerlijk vlees" in de Volkskrant.
Meer over vegetarisme op vegetarisch.startpagina.nl.
Zie ook de uitspraak van de Reclame Code Commissie over onterechte claims van het Voorlichtingsbureau Vlees.

Vegetarische voedselpiramide

In de Oldwayspiramide zie je in één oogopslag welke voedingsmiddelen horen bij een gezonde vegetarische levensstijl en welke minder belangrijk zijn. Deze piramide is een handleiding, geen voorgeschreven regel. Hoe lager een voedingsmiddel in de piramide staat, hoe belangrijker het is. Zoetigheid staat bovenaan: daar heb je maar een beetje van nodig. In Nederland geeft de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum ook een vegetarische en een veganistische variant.

Ecologische voetafdruk

Doe onze eettest: vergelijk jouw opvatting over voedsel met die van anderen. Voor tips voor een verantwoorde en duurzame levensstijl klik naar deze tips. Meet je eigen voetafdruk (klik op het icoontje).

Voorbeeld: kleine mondiale voetafdruk

Voorbeeld van een recept met een kleine mondiale voetafdruk.
Aardappelschotel met witte bonen.
Bereiding: 2,4 megajoule per persoon.
Indirecte energie: 2,8 MJ per persoon.
Ruimtebeslag: 0,46 m²
Per eenpersoonsportie:
588 kilocalorieën
21 gram eiwit
24 gram vet
72 gram koolhydraten.

Voorbeeld: grote mondiale voetafdruk

Voorbeeld van een recept met een grote mondiale voetafdruk.
Aardappelschotel met ham en kaas.
Bereiding: 1,5 megajoule per persoon.
Indirecte energie: 5,3 MJ per persoon.
Ruimtebeslag: 6,8 m²
Per eenpersoonsportie:
484 kilocalorieën
17 gram eiwit
20 gram vet
59 gram koolhydraten.

De schotel met ham en kaas kost dus bijna twee keer zoveel indirecte energie en vijftien keer zoveel ruimte als de schotel met bonen.

Bronnen: Wageningen Economic Research, Vleesconsumptie per hoofd van de bevolking in Nederland, 2005-2024; Vegetariërsbond, Plantaardig Trendrapport 2025; FAO, Food Outlook november 2024; Our World in Data / Poore en Nemecek (2018); Emissieregistratie, ammoniak 2024; Mekonnen en Hoekstra, Water Footprint Network; FAO, Pathways towards lower emissions (2023); OECD-FAO, voerconversie; FAO, SOFI 2025; UNICEF, Levels and trends in child mortality 2025; Gezondheidsraad, Richtlijnen goede voeding 2025 (via NOS). Bijgewerkt in oktober 2026.