Aantal boeren en dieren in de bio-industrie |
Aantal boeren daalt, maar aantal dieren per bedrijf stijgt
Op 1 april 2026 telde Nederland 48.720 landbouwbedrijven. Daarvan hielden er 12.960 melkkoeien en 2.300 varkens. In 2005 waren dat nog 81.750 landbouwbedrijven, 23.530 bedrijven met melkkoeien en 9.690 met varkens. Het aantal bedrijven met melkkoeien is sinds 2005 dus bijna gehalveerd, het aantal met varkens is met driekwart gedaald. Het aantal dieren daalde veel minder: de bedrijven zijn groter geworden. Een melkveebedrijf heeft nu gemiddeld 117 melkkoeien.
Bron: CBS, landbouwtelling; cijfers 2026 zijn voorlopig. Bijgewerkt 30 september 2026.
Nergens in Europa staan zo veel koeien per vierkante kilometer als in Nederland en wel in Overijssel en Gelderland. In Noord-Brabant vind je de meeste varkens per vierkante kilometer. De meeste kippen per vierkante kilometer staan in Limburg. Het CBS (zie onder) geeft elk jaar een overzicht van de Nederlandse veestapel. |
Aantal koeien in Nederland door de jaren heen
| Jaar (1 april) |
Runderen |
Melkkoeien |
Bedrijven met melkkoeien |
| 2000 | 4.068.710 | 1.504.080 | 29.470 |
| 2005 | 3.796.780 | 1.433.200 | 23.530 |
| 2010 | 3.975.190 | 1.478.640 | 19.810 |
| 2016 | 4.251.460 | 1.744.830 | 17.910 |
| 2020 | 3.837.990 | 1.593.070 | 15.730 |
| 2025 | 3.643.800 | 1.526.840 | 13.360 |
| 2026* | 3.611.480 | 1.510.960 | 12.960 |
In 2016 bereikte het aantal melkkoeien een piek van ruim 1,7 miljoen, na het afschaffen van het melkquotum in 2015. Daarna daalde het weer, maar er zijn nog steeds meer melkkoeien dan in 2005. Wel staan ze op steeds minder, en dus grotere, bedrijven.
* voorlopig. Bron: CBS.
Sinds 2005 is de melkgift per koe met een kwart gestegen: van zo'n 7.100 liter per jaar naar ongeveer 8.850 liter in 2025. Maar meer melk betekent ook meer voer en meer mest. Een melkkoe produceert nu zo'n 31.500 kg mest per jaar, tegen 26.000 kg in 2005. Voor iedere liter melk komt er ruim 3,5 kg mest bij, het jongvee niet meegerekend.
Bron: CBS, melkaanvoer en mestproductie. |
Overzicht Nederlandse veestapel
Soort vee |
|
Extra informatie |
| Rundvee |
|
Op 1 april 2026 telde Nederland 3,6 miljoen runderen, waarvan 1,5 miljoen melkkoeien (zie de tabel hierboven). De uitstoot van de koe, CO2 en stikstof, is niet gekoppeld aan de koe, maar aan haar melkproductie. Die steeg sinds 1990 met ruim een kwart: van zo'n 11 miljard kilo naar 14 miljard kilo in 2025. Dat gebeurde met een vijfde minder melkkoeien. Lees ook: De melkveehouderij is net zo schadelijk voor het klimaat als alle kolencentrales (Marien Abrahamse). Melkvee wordt in de praktijk door "uitmelken" gemiddeld rond de 6 jaar oud (terwijl het wel 20 jaar kan worden, zie hoe oud wordt een koe?), vleeskalveren worden binnen een jaar geslacht (video). Meststieren worden 14-15 maanden oud. |
| Vleeskalveren |
|
Zo ziet hun leven er uit. Op 1 april 2026 stonden er 933.540 vleeskalveren in Nederlandse stallen, op 1.320 bedrijven. Zie hier voor meer over de kalverhouderij. |
| Varkens |
|
Voor de slacht worden 6 maanden oud en zo ziet het leven van een zeug er uit. De permanent in ons land levende varkenstapel is door de korte levenscyclus kleiner dan het jaarlijks aantal geslacht. Hoeveel varkensvlees men per persoon slacht, eet en uitvoert en nog veel cijfers meer. Op 1 april 2026 waren er permanent 9,3 miljoen varkens; in 2025 zakte de varkensstapel voor het eerst in ruim 45 jaar onder de 10 miljoen. Door hun korte levenscyclus worden er per jaar veel meer varkens geslacht. |
| Schapen |
|
Worden gehouden voor wol en vlees. De schapenstapel telde in 2005 bijna 1,3 miljoen dieren. Sinds 1995 nam hun aantal met eenderde af. In 2026 waren het er 699.000. |
| Geiten |
|
In 2005 telde Nederland 291.891 geiten, in 2026 is dat meer dan verdubbeld tot 619.540. |
| Mestkuikens |
|
Vleeskuikens voor de slacht, zo ziet hun leven er uit, iedere 6-7 weken 44.500.000 (2005); iedere dag worden er een kleine 2 miljoen haantjes vergast of versnipperd; kuikens vangen. Op 1 april 2026 waren er 41,8 miljoen vleeskuikens (voorlopig). In 2025 werden in Nederland 518 miljoen kippen geslacht. Zie ook hoeveel mestkuikens er nodig zijn zonder export. |
| Leghennen |
|
Voor eieren, zo ziet dat er voor de legbatterijen uit en zo klinkt dat, ieder jaar 42.461.020. Het gemiddeld aantal aanwezige leghennen in 2005 bedroeg 29,9 miljoen dieren. Er waren 1247 bedrijven die leghennen houden. Van het totaal aantal aanwezige leghennen bestond zo'n 47% uit kooihennen, 35% uit scharrelhennen, 15% uit vrije uitloophennen en 2 à 3% uit biologische hennen. Het aantal leghennen heeft na 2003 een stijgende trend. Op 1 april 2026 waren er 39 miljoen leghennen, inclusief de jonge hennen in de opfok. |
| Konijnen |
|
Voor de slacht, zo ziet hun bestaan achter gaas er uit in totaal 354.908 per 10 weken. Permanent waren in Nederland in 2005 409.574 konijnen aanwezig. |
| Kalkoenen |
|
Voor de slacht. In 2005 1.386.608 per 16 weken (hen) en 21 weken (haan). |
| Nertsen |
|
Voor de pels, zo ziet een farm er uit, in totaal in 2005 584.526 moederdieren per jaar. Na 7 maanden (CBS) als de jongen groot zijn, groeide het aantal volgens Bont voor Dieren tot in 2005 2.600.000. Sinds begin 2021 is de nertsenfokkerij in Nederland verboden. |
| Eenden |
|
Voor de slacht. |
|
Totale aantallen en export
Op 1 april 2026 leefden er ruim 100 miljoen dieren in de Nederlandse veehouderij, vooral kippen. In 2005 kwamen er in Nederland jaarlijks tussen de 450 en 500 miljoen van deze dieren bij de slacht om het leven. Daarbij komen nog eens minstens 300 miljoen haantjes (één dag "levende" kuikens). 70% van de "productie" wordt geëxporteerd. De overmatige omzet en de eigenlijk benodigde hoeveelheid vlees in kg worden voor koeien, varkens en mestkuikens op deze site apart berekend en vermeld. Niet daarbij geteld worden 10-15% "verliezen" tijdens de "productie"fase en niet de bijna "ontelbare" miljoenen vissen en niet de 750.000 proefdieren. Het aantal huisdieren hebben we vermeld in een artikel over de vraag of huisdieren een rol bij de opvoeding van kinderen zou moeten/mogen spelen.
Zie de CBS-cijfers over de rol van de veehouderij in de nationale exportbalans. Zelf statistieken zoeken kan via het CBS: Economie/landbouw. |
Hoeveel dieren eet een mens in zijn leven?
Volgens beleidsmedewerker Paul Westra van Productschap Vee en Vlees eten mensen in hun leven 4 runderen, 5 schapen, 34 varkens, 690 kippen en 1 kalf. In totaal eet de mens daarmee 734 dieren en gemiddeld 6421 kilo vlees. |
Het aantal levend in- en uitgevoerde landbouwdieren vind je in deze tabel. |
Voor wie wil zien hoe het er in het slachthuis toegaat, klik hier. |
Landgebruik
Het kan niet anders dat een grote veestapel samengaat met een groot landgebruik.

Lees ook: Rijkdom in de landbouw en de noodzaak tot inkrimping.
Verder lezen? In de leeswijzer kies je met één vraag het artikel dat bij je past: Moet Nederland zoveel exporteren? |
|
|