Verveling bij paarden en pony's

Hoe staat het er nu voor?

Dit artikel noemt cijfers van rond 2005. Sindsdien is het aantal paarden verder gegroeid en zijn de regels strenger geworden.

Paarden en pony's in 2026

Nog meer paarden. Op landbouwbedrijven telde het CBS in 2026 zo'n 105.000 paarden en pony's: 27 procent meer dan tien jaar eerder. Bijna alle andere veestapels krimpen. De meeste paarden staan niet op een boerderij. De paardensector schat het totaal op zo'n 450.000, waarvan ongeveer 250.000 bij particulieren.
Chip, paspoort en registratie verplicht. Elk paard en elke pony moet een chip en een paspoort hebben. Wie een paard langer dan 30 dagen op zijn locatie heeft, moet een eigen bedrijfsnummer (UBN) hebben en het paard melden bij RVO. Dat geldt ook voor wie één pony als hobby in de wei heeft.
Zorgplicht. Volgens de Wet dieren moet iedere houder zorgen voor goed voer, water, beweging, beschutting en verzorging, zoals het bekappen van de hoeven. Verwaarlozing is strafbaar.
Meldingen van dierenleed. Verwaarlozing meld je bij 144 Red een Dier. Dat meldpunt kreeg in 2025 ruim 155.000 meldingen, 10 procent meer dan in 2024. De inspecteurs van de Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID) en de politie gaan op de meldingen af.

Lees ook Welzijnsproblemen bij wilde dieren in het circus.

Bronnen: CBS, landbouwtelling 2026 (Boerenbusiness, 6 augustus 2026); Sectorraad Paarden, Nederland Paardenland (cijfers 2015); RVO, Regels paardenhouder; Wet dieren; Meldpunt 144 (ANP, 2026). Bijgewerkt op 25 oktober 2026.

Enorme toename van paarden en pony's in Nederland

Ze nemen zienderogen toe, klachten over verwaarlozing van paarden en pony's. Niet zo'n wonder want bij navraag bij het Centraal Bureau voor Statistiek blijkt, dat het aantal paarden en pony's in Nederland sinds 1990 gigantisch is toegenomen. Het aantal geregistreerde paarden is de afgelopen vijftien jaar bijna verdubbeld van 49.900 naar 83.000 en bij pony's is een stijging te zien van 19.700 naar maar liefst 43.300. In totaal een toename naar maar liefst 126.300 geregistreerde paarden en pony's in nog geen vijftien jaar! Bovendien ligt het totale aantal paarden en pony's nog aanzienlijk hoger, omdat particulieren niet verplicht zijn om met hun paarden en pony's aan deze landbouwtelling deel te nemen. In het verleden vertegenwoordigde een paard een stuk bedrijfskapitaal voor de boer en was het in zijn eigen belang om het dier goed te onderhouden. Ook toen waren er wel schrijnende toestanden maar in principe waren degenen die paarden hielden deskundig wat betreft de noodzakelijke verzorging.

Tegenwoordig worden veel paarden en pony's gehouden als hobbydieren. Vooral pony's kosten niet veel meer en worden vaak te gemakkelijk aangeschaft. Bovendien wordt ten onrechte gedacht dat ze weinig verzorging nodig hebben. De Dierenbescherming uit haar grote zorg over het welzijn van paarden in Nederland. Maar liefst in een kwart van alle meldingen van dierenleed die bij de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID) binnenkomen, gaat het om welzijnsproblemen van paarden en pony's. Verwaarloosde hoeven, eenzame opsluiting of blootstelling aan weer en wind zonder beschutting, het is aan de orde van de dag.

Onnodig dierenleed door onwetendheid

Vooral in het natte najaar en in de winter wordt de Dierenbescherming voortdurend gebeld over dieren die tot hun enkels in de modder staan op stukken land waar geen droge plek meer is te bekennen. Veel weiland is in die periode ongeschikt om dieren op te houden en het is niet zozeer de kou, maar vooral de constante natheid van het terrein wat de dieren opbreekt. Pony's gedijen meestal beter buiten, maar voorwaarde is wel dat ze op een droge plek kunnen staan.
Het hele jaar door komen er klachten binnen over dieren, waarvan de hoeven te ver zijn doorgegroeid omdat ze niet tijdig zijn bekapt. Dit levert veel pijn op voor het dier. Vooral pony's zijn gevoelig voor hoefbevangenheid, waardoor de hoeven nog eens extra hard gaan groeien. Hoefbevangenheid is het gevolg van te voedzaam voer, terwijl pony's juist van nature sobere dieren zijn.

Gedragsstoornissen bij paarden

Gedragsstoornissen bij gedomesticeerde paarden zijn een veel voorkomend verschijnsel. Zij komen vooral voor wanneer het paard niet tegemoet komend aan zijn aard en behoefte gehouden wordt, en hij zich verveelt of gebrek aan beweging heeft. De meest voorkomende gedragsstoornissen zijn:

Kribbenbijten, luchtzuigen, tandenknarsen, likken.
Schrapen, weven, slaan, onrustig heen en weer lopen.
Overmatig schuren van de staart.
Trappen, flankbijten, met het hoofd slaan.
Schuwheid, bijten, happen.

Oorzaken van gedragsstoornissen

Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor afwijkend gedrag, maar meestal is het een gevolg van verkeerde omgang met het dier of verkeerde levensomstandigheden, zoals gebrek aan sociale contacten met soortgenoten, verveling of voortdurende stress - of conflictsituaties. Vaak is de oorzaak ook een communicatieprobleem tussen mens en paard. Gedragsstoornissen of stalondeugden kunnen als het ware als een uitlaatklep voor de onvrede met de situatie gezien worden.

Behandelen en voorkomen van gedragsstoornissen

De behandeling van gedragsstoornissen begint bij het wegnemen van de oorzaak; dat wil zeggen dat de leefomstandigheden van het dier verbeterd moeten worden. Helaas zijn de vaak vervelende gewoontes er dan al ingeslopen. Voorkom het ontstaan van gedragsproblemen door het dier op een 'paardwaardige' manier te behandelen: zorg voor voldoende beweging, goede voeding, sociale contacten en mogelijkheden om nieuwe indrukken op te doen en zich terug te trekken.

Lees ook het verhaal van Mirjam Kenter, die haar paarden in hun waarde laat en wil leren communiceren zonder geweld.