Kattentax tegen het zwerfkattenprobleem

Hoe staat het er nu voor?

Bronnen: Rijksoverheid, nieuwsbericht landelijke chipplicht voor katten (19 januari 2023); Kamerbrief van staatssecretaris Dijksma over zwerfkatten (22 januari 2013, Kamerstuk 28286, nr. 613); Ipsos I&O voor Dibevo en NVG, Huisdierenpeiling 2025; Binnenlands Bestuur over hondenbelasting in 2025; PetBase (23 september 2026); LICG over de EU-regels voor honden en katten (30 april 2026); Hart van Nederland (24 oktober 2024 en 22 juli 2026). Bijgewerkt op 25 oktober 2026.

Het artikel: kattentax als oplossing voor het zwerfkattenprobleem

Marleen Drijgers Werkgroep Scheldekat/ Landelijke Werkgroep Duivenoverlast

Groei aantal katten en zwerfkatten

Uit het jaarlijks onderzoek van MarketResponse in opdracht van de Nederlandse Voedingsindustrie Gezelschapsdieren, blijkt dat het aantal katten in 2004 met 5% groeide naar 3,3 miljoen katten in de Nederlandse huishoudens. In de periode 2000 tot en met 2003 lag de groei slechts rond de 1%.

Een neveneffect van deze toename is helaas dat het aantal zwerfkatten alsmede de aantallen die in asielen verblijven, eveneens toenemen. Uit een enquête die de dierenbescherming in 2004 heeft gehouden onder de Nederlandse dierenasielen, bleek dat driekwart van de asielen te maken heeft met extreme kattendrukte. De asielen zien met name een stijging van het aantal zwerfkatten; 50 procent van de opvangcentra zegt vol te zitten met deze dieren.

De asielen zitten barstensvol met katten, die wachten op een nieuw thuis. Steeds vaker worden mensen op wachtlijsten geplaatst die afstand willen doen van hun kat of die een kat gevonden hebben. Het aantal meldingen van katten die door mensen gevonden worden, neemt volgens Amivedi (de dienst voor vermiste en gevonden huisdieren) enorm toe en veel mensen signaleren steeds meer thuisloze katten in hun woonwijk of bij hun werkplek.

Concurrentie van internet

De asiels ondervinden veel concurrentie van sites op internet zoals Marktplaats.nl of hier in Zeeland het ZeelandnetPrikbord, waarop men de mooiste, liefste of kleinste katjes kan uitzoeken en gratis kan afhalen bij particulieren, terwijl men in het asiel al gauw 85 euro moet betalen voor een (geënte, gecastreerde en gechipte) kat. De aanschaf van goederen en ook van dieren via internet is echter een ontwikkeling die niet te stoppen of terug te draaien is. En dat ziet er niet alleen voor de asiels somber uit. Mensen worden ook niet vrolijk van woonwijken waarin het aantal zwerfkatten groeit, om over het welzijn van de katten nog maar te zwijgen.

Kortom we zijn in een vicieuze cirkel of spiraal beland, waarin de problematiek alleen maar wordt versterkt. Het aantal katten in huishoudens neemt toe, het laten castreren van katten is nog steeds geen gemeengoed, het aantal zwerfkatten groeit, de asielen worden voller, het aantal dieren dat op straat belandt of daar blijft wordt daardoor weer groter etc….

Voorstel voor een kattentax

Nog even en de situatie in Nederland is net zoals in Zuid-Europese landen waarin veel verwaarloosde zwerfdieren in het straatbeeld een normaal verschijnsel zijn. We kunnen ons afvragen of we dat willen. Zo niet, hoe kan het tij worden gekeerd of wat kunnen we doen om deze onwenselijke situatie te voorkomen?

Een mogelijkheid zou kunnen zijn om in navolging van de hondenbelasting een kattenbelasting te heffen in gemeenten. Ik denk dan bijvoorbeeld aan een eenmalige kattentax voor ongecastreerde en ongechipte katten ad. 75 euro. Met het betalingsbewijs kunnen de katteneigenaren dan gratis hun kat laten castreren en chippen bij de dierenarts. De dierenarts, die hiervoor een voordelig tarief rekent van 75 euro, brengt dat in rekening bij de gemeente. Eigenaren van katten die reeds gecastreerd en gechipt zijn, hebben wel een meldingsplicht, maar worden vrijgesteld van de kattentax. De gemeentelijke administratiekosten zouden kunnen worden gedekt door het verschil in belasting van ongecastreerde en ongechipte katers (75 euro) en het tarief dat de dierenarts bij de gemeente in rekening brengt voor het castreren en chippen van katers (50 euro). Omdat in veel gemeenten al jaarlijks hondenbelasting wordt geheven, is deze eenmalige kattenbelasting relatief makkelijk in te voeren, zonder veel extra administratieve kosten.

Het doel van deze eenmalige gemeentetax is het stimuleren van castratie en chippen van huiskatten, zodat minder katten geboren worden en minder katten thuisloos worden. Het resultaat is minder zwerfdieren en asielen die eindelijk leger in plaats van voller worden. Uiteraard zijn gemeenten vrij om zo'n belasting al dan niet in te voeren.

Wetswijziging nodig

Om een kattentax te mogen heffen, is echter een verandering van de gemeentewet nodig, waarin uitsluitend hondenbelasting wordt genoemd. Met het oog op problemen met andere dieren (bijvoorbeeld exoten of postduiven) die ook als huisdier worden gehouden, is het niet ondenkbaar dat tevens andere dieren, naast katten en honden, worden belast in de toekomst. Het woord 'hondenbelasting' in de gemeentewet zou ik dan ook graag veranderd willen zien in 'huisdierbelasting' en gemeenten kunnen dan zelf invullen welk dier ze eventueel zouden willen belasten. Tot zover.

Zie ook "Aan ieder huisdier zou een verwijderingsbijdrage moeten worden gekoppeld".

Lees ook: Jagende katten doden veel dieren in de natuur.