Pas op, sluipend bont!

Hoe staat het er nu voor?

Het artikel hieronder is al wat ouder. Er is sindsdien veel veranderd. Toch is de waarschuwing nog steeds actueel: echt bont zit vaak verstopt in kraagjes, capuchonranden en sleutelhangers.

Bronnen: Wet verbod pelsdierhouderij en vervroeging (2020); Europees burgerinitiatief Fur Free Europe (2023); EU-textielverordening 1007/2011; Bont voor Dieren. Bijgewerkt op dierendag 2026.

Het artikel van Joanna Swabe

Weet wat je koopt

Wie dacht dat bont volledig uit onze samenleving verdwenen was, opgelet! Bont is bezig met een comeback en dat gaat op een sluwe, sluipende manier. Geen poenerige jassen meer, maar onopvallende kraagjes, mouwtjes en randjes. "Echt" en "nep" lopen door elkaar. Het is dus zaak om op uw hoede te zijn.

Tekst is van dr Joanna Swabe, Bont voor Dieren; het artikel verscheen oorspronkelijk in Dier, tijdschrift van de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren.

Comeback van bont

In de afgelopen jaren heeft de bontindustrie verwoede pogingen gedaan om bont weer populair te maken. Zo worden bekende modeontwerpers en zelfs studenten van de mode-academies voorzien van gratis pelzen om hen aan te moedigen met echt bont te gaan werken. Beroemde popsterren en actrices worden vervolgens door modeontwerpers in hun jongste bontcreaties uitgedost om de verkoop van bont nog verder te stimuleren. En zo sluipt bont ook weer de collecties in….

Misleiding

De bontindustrie doet haar uiterste best om bont uit het slop te halen. Dit doet ze onder meer door het geven van misleidende informatie over de herkomst en diervriendelijkheid van bont. Zo werden dit jaar het Nederlands Bont Instituut en de Nederlandse Federatie voor Edelpelsdierenhouders tot twee keer toe door de Reclame Code Commissie veroordeeld wegens misleidende reclame.

Bont komt nog op dezelfde manier tot stand als in het verleden: miljoenen nertsen, vossen, konijnen, chinchilla's en wasbeerhondjes slijten hun korte, trieste bestaan in krappe kooien, lijden aan stress en verveling en kunnen geen natuurlijk gedrag vertonen.

Bont uit China

Op dit moment is China niet alleen de grootste producent, maar ook de belangrijkste exporteur van bontkleding ter wereld. Onlangs hebben de Zwitserse dierenbeschermers van Swiss Animal Protection (SAP) een aantal pelsdierfokkerijen in China onderzocht. Hun rapport is schokkend. Het blijkt dat de pelsdieren, waaronder vossen en wasbeerhondjes, onder erbarmelijke omstandigheden worden gefokt en vaak op een gruwelijke wijze aan hun eind komen. China heeft ook geen enkele dierenwelzijnswetgeving.

"Konijnenbont"

Veel bont afkomstig uit China komt in Nederlandse winkels terecht, maar omdat er in Nederland geen wettelijke verplichting is om op het etiket van het product te vermelden dat er echt bont is gebruikt en waar het vandaan komt, kan geen enkele garantie aan consumenten worden gegeven over de herkomst van het product. Zo kan het voorkomen dat mensen met echt bont rondlopen in de veronderstelling dat het nep is. Zelfs al staat de diersoort vermeld, dan is dit nog altijd geen garantie. Zo wordt de noemer "konijnenbont" vaak gebruikt als dekmantel voor honden- en kattenbont. DNA-tests, uitgevoerd in opdracht van Bont voor Dieren, hebben dit onomstotelijk aangetoond.

Het publiek gaat er vaak vanuit dat konijnenbont een bijproduct is van konijnenvlees voor consumptie. Niets is minder waar. De bontindustrie stelt dermate hoge eisen aan de productiewijze, dat een restproduct van de vleesindustrie daar nooit aan kan voldoen. De pelzen van de konijnen die worden gebruikt in de bontindustrie zijn wel degelijk afkomstig van konijnenrassen die speciaal voor hun vacht worden gefokt. Gelukkig zijn er genoeg mooie en warme alternatieven voor bont, waar geen enkel pelsdier voor hoeft te lijden. Veel modeketens willen uit principe geen echt bont verkopen en zien hun naam graag op de lijst van bontvrije winkels komen. Zo heeft postorderbedrijf Wehkamp onlangs laten weten dat ze in de toekomst altijd zullen vermelden dat het bont verwerkt in hun producten imitatiebont is, om toekomstige verwarring onder consumenten te voorkomen.

Tot zover Swabe in Dier.

EU-importverbod

Kleding met honden- en kattenbont mag de Europese Unie niet meer binnen. Per 1 januari 2009 is een EU-importverbod van kracht geworden. De Europese Commissie had het verbod in november 2006 voorgesteld, na de ontvangst van 10.000 protestbrieven en 200.000 handtekeningen. De Verenigde Staten, Australië en Zwitserland hebben eveneens een dergelijke importverbod.

Nertsenfokkerij in Nederland

De cijfers in deze alinea zijn van 2006. De vijf jaar tot 2006 is het aantal nertsen in Nederland met 20% gestegen. In ons land werden in 2006 circa 3,7 miljoen nertsen gehouden. Na China en Denemarken is Nederland het derde productieland ter wereld. Ook Polen is een land in opkomst, mede omdat zich daar ook enkele Nederlandse fokkers hebben gevestigd. Wereldwijd is het aantal nertsen dat wordt gehouden in bovengenoemde periode gegroeid van 22 naar 42 miljoen.

Het verbod om nertsen te houden zou eigenlijk in 2024 ingaan. Door de vele corona-uitbraken op nertsenfokkerijen werd het vervroegd. Eind 2020 werden de laatste nertsen gedood. Sinds 8 januari 2021 is het fokken van pelsdieren in Nederland verboden.