Het leven van een kip in de bio-industrie |
Op 1 april 2026 leefden er in Nederland zo'n 89 miljoen kippen: 41,8 miljoen vleeskuikens, 39 miljoen leghennen en hun ouderdieren. In 2025 werden er in Nederlandse slachthuizen 518 miljoen kippen geslacht, gemiddeld ruim 1,4 miljoen per dag. Op deze pagina volgen we het leven van een kip, van het ei tot het slachthuis.
Bron: CBS (landbouwtelling 2026, voorlopig; slachtingen 2025). Bijgewerkt 1 oktober 2026.
|
De haantjes
 Na het uitkomen in de broederij worden de kuikens gesorteerd. Kuikens van vleesrassen gaan naar een mesterij, de hennetjes van legrassen naar een opfokbedrijf. De haantjes van legrassen leggen geen eieren en groeien te langzaam voor de vleesproductie: voor de sector zijn ze waardeloos. Jarenlang werden er in Nederland zo'n 30 miljoen per jaar op hun eerste levensdag gedood, meestal met koolzuurgas.
De sector heeft afgesproken dat dit vanaf 2026 stopt voor eieren voor de Nederlandse en Duitse markt. Het geslacht wordt dan al in het ei bepaald, zodat eieren met een haantje niet meer worden uitgebroed. |
Legkippen
Een leghen legt ongeveer 300 eieren per jaar. De oude legbatterij is sinds 2012 in de hele Europese Unie verboden, en sinds 2021 mag in Nederland ook de kleine "verrijkte kooi" niet meer. De grotere koloniekooi is nog wel toegestaan. In 2019 zat 10% van de Nederlandse leghennen in een kooi, 61% in een scharrelstal, 21% had vrije uitloop en 8% was biologisch. Ook in een scharrelstal leven duizenden hennen dicht op elkaar, vaak in een volière met meerdere verdiepingen, zonder ooit buiten te komen.
Bron: Wageningen Economic Research (Agrimatie), cijfers 2019.
Snavels
  In de drukte gaan kippen elkaar pikken, soms tot bloedens toe. Jarenlang werd daarom de punt van hun snavel gekapt of met infrarood behandeld, zonder verdoving. Sinds 2019 is dat in Nederland verboden voor leghennen. Verenpikken blijft wel een probleem: het is een teken dat de dieren hun natuurlijke gedrag niet kwijt kunnen.
Soepkip
 Na ongeveer een jaar leggen, als ze zo'n anderhalf jaar oud is, legt een hen minder eieren. Dan is ze voor de pluimveehouder niets meer waard. Ze gaat naar de slacht en eindigt als soepkip of in kippenproducten. Een kip kan van nature vele jaren oud worden.
|
Vleeskuikens
De stal
  Vleeskuikens komen als eendagskuiken in kratten aan op het mestbedrijf en worden in de stal uitgestort. Een gemiddeld bedrijf houdt er ruim 66.000. In het begin is er nog wat ruimte.
Zes weken later
 Een gewoon vleeskuiken groeit in 39 à 41 dagen uit tot een kip van ruim 2 kilo. Aan het eind is er nauwelijks nog ruimte in de stal. Omdat hun lichaam de snelle groei niet bijhoudt, krijgen veel dieren poot- en hartproblemen. Verse kip in Nederlandse supermarkten komt inmiddels van trager groeiende rassen, die minstens 46 à 49 dagen leven. Maar een groot deel van de Nederlandse kip gaat naar het buitenland, en daar gelden die afspraken niet.
Vangen
   Na zo'n zes weken komen 's nachts de kuikenvangers. Zij pakken de kippen met de hand of met een vangmachine op en stoppen ze in kratten. Daarbij lopen kippen gebroken vleugels, poten en bloedingen op, en soms raakt een kip beklemd.
Transport
  Dicht opeengepakt in kratten gaan de kippen per vrachtwagen naar het slachthuis. In de zomer happen ze naar lucht, in de winter hebben ze het koud.
Slachthuis
  In het slachthuis gaat alles razendsnel. Bij de oude methode worden de kippen levend aan hun poten aan een slachtlijn gehangen en door een elektrisch waterbad gehaald om ze te bedwelmen, waarna een mes hun hals doorsnijdt. Sommige kippen proberen nog te ontsnappen. Steeds vaker worden kippen eerst in hun krat met gas bedwelmd. Voor kip die in Nederlandse supermarkten wordt verkocht is dat verplicht; voor andere kip mag het waterbad nog.
|
Hoe het beter kan
 Biologische kippen hebben uitloop naar buiten en meer ruimte, al leven ook zij binnen in grote groepen. Nog beter is een kleine groep hennen met een haan, zoals bij biologisch-dynamische boeren. Daarin ontstaat een natuurlijke pikorde, waar de hennen en de haan zich prettig bij voelen.
|
Het korte leven van Anja, Manja en Tanja
Achtendertig dagen nadat Anja, Manja en Tanja als gouden kuikentjes uit het ei zijn gekropen, snijdt een volautomatisch mes hun kelen door. Ze zijn inmiddels vetgemest tot twee kilo en hebben geen daglicht gezien. Uiteindelijk belanden ze als fileetjes in de schappen van de supermarkt. Gerard van Westerloo volgde Anja, Manja en Tanja door de hele Nederlandse kippenketen, van broederij via mesterij en slachterij tot vleesverwerkings- en verpakkingsindustrie.
Lees ook: hoeveel mestkuikens er nodig zijn zonder export, misstanden bij andere dieren in de bio-industrie, wat het welzijn van kippen verlaagt volgens EFSA,de plastic kip uit 2003 en het weblog over vleeskuikens. Films van CIWF laten de korte levenscyclus van het vleeskuiken zien.
Bronnen: CBS; Wageningen Economic Research; Rijksoverheid en Dierenbescherming over eendagshaantjes en snavelbehandeling; Beter Leven / Wageningen over vleeskuikenconcepten. Deze pagina verving in oktober 2026 een diavoorstelling. |
|
|
