Vragen en antwoorden voor jongeren

Vragen en antwoorden over dieren

Kies een vraag. Je ziet meteen een kort antwoord. Wil je meer weten, bijvoorbeeld voor een werkstuk of spreekbeurt? Klik dan op Lees meer.

Test jezelf of speel een spel:

Nog meer vragen:

Wat is bio-industrie en wat is daar mis mee?

Bio-industrie is het houden van heel veel dieren op heel weinig ruimte. Een ander woord ervoor is intensieve veehouderij. De dieren worden behandeld alsof het dingen zijn. Alsof ze genoeg hebben aan eten, drinken en een dak boven hun hoofd.

Omdat de dieren dicht op elkaar leven, verspreiden ziektes zich snel. Vroeger kregen de dieren daarom standaard antibiotica door hun voer. Dat is een medicijn tegen bacteriën. De dieren groeiden er ook sneller van. In Europa is dat sinds 2006 verboden. Nu mag een dierenarts antibiotica alleen geven als dieren ziek zijn.

Is een varken of kip groot genoeg, dan gaat het naar de slacht. Een koe gaat naar de slacht als ze minder melk geeft dan een jongere koe. Het voer voor de dieren komt voor een deel uit armere landen, zoals soja uit Zuid-Amerika. In Nederland is lang niet genoeg land om al dat voer zelf te verbouwen. Van de mest is er juist te veel. Die wordt over grote afstanden vervoerd naar plekken waar nog ruimte is om hem over het land uit te rijden.

Wat is er mis met bio-industrie?

Het bezwaar tegen bio-industrie is dat een dier geen natuurlijk leven kan leiden. Een moedervarken (zeug) staat rond de geboorte van haar biggen een paar weken tussen stangen. Ze kan zich daar niet eens omdraaien. Een koe moet heel veel melk geven. Steeds meer koeien staan het hele jaar op stal. Kippen kunnen in een volle stal nauwelijks scharrelen of even bij de andere kippen weg. De legbatterij, een kleine kooi voor kippen, is in Europa sinds 2012 verboden. Maar ook in een stal zonder kooien zitten duizenden kippen bij elkaar. De meeste dieren komen hun hele leven niet buiten. Dit zijn maar een paar van de bezwaren. Zie ook de geschiedenis van het ontstaan van de bio-industrie.

🏭 Test jezelf: weet jij hoe dieren in de bio-industrie leven? 12+ →

↑ terug naar de vragen

Mag je een dier opsluiten?

Animal Freedom vindt dat mensen en dieren verschillen. Zo is een mens bijvoorbeeld beter in wiskunde en taal. Maar wij vinden ook dat mens en dier gelijk zijn in hun recht op vrijheid. Vrijheid is voor mens en dier het belangrijkste wat er is. In de vrije natuur is er in al die miljoenen jaren dat leven op de aarde bestaat geen dier geweest die andere dieren zo weinig vrijheid gaf als de mens nu het vee aandoet in de bio-industrie. Huisdieren liepen vroeger vrij rond het huis. Ze aten van het afval dat mensen over hadden en werden zelf op een gegeven moment ook opgegeten.

Animal Freedom vindt dat dieren niet mogen worden opgesloten in zulke kleine ruimtes (denk bijvoorbeeld aan een goudvis in een kom) want dan kunnen zij zich niet meer natuurlijk gedragen. Wat volgens ons wel kan is een hek om een weiland om ervoor te zorgen dat dieren niet zo maar weglopen. Aan de andere kant hebben mensen ook het recht om geen last te hebben van de dieren die bij de buren wonen. Bij vrijheid horen grenzen.

Wil je een huisdier?

Als je een huisdier wilt, is het verstandig om eerst goed na te denken of jij een dier wel wilt opsluiten. Als je toch een huisdier wilt, dan kun je het beste een dier uit het asiel halen, maar een dier uit een asiel halen moet je niet doen omdat je denkt dat dat dier door jou wordt bevrijd. De lege plaats wordt immers weer ingenomen door een ander dier. Misschien is het wel beter om helemaal geen huisdier te nemen en om je ouders te vragen om eens wat vaker plekken te bezoeken waar je dieren kunt ontmoeten, liefst in de vrije natuur.

⚖️ Test jezelf: denk jij er net zo over als Animal Freedom? 16+ →

↑ terug naar de vragen

Is het nodig voor je gezondheid om dieren te eten?

Nee, het is niet nodig voor je gezondheid om dieren op te eten. Het is ook niet nodig om melk te drinken of andere zuivelproducten te eten. Melk is bedoeld voor jonge dieren. Vooral in de eerste dagen zitten er in moedermelk veel nuttige stoffen, zodat een jong snel herstelt van de geboorte. Net als kalveren hebben kinderen geen (moeder)melk meer nodig als zij opgroeien. Het is niet ongezond om zuivelproducten te eten, maar het is zeker niet noodzakelijk.

Ook vlees eten is niet nodig. In vlees zitten weliswaar veel onderdelen en stoffen die de mens goed kan gebruiken, maar om deze te kunnen verteren worden alle stoffen in vlees eerst in onze darmen afgebroken tot bouwstoffen die ook in planten zitten. Het is dus een omweg om vlees te eten. Je kunt ook te veel vlees eten. Iemand als een vegetariër, die geen vlees of vis meer wil eten, moet goed opletten of hij wel voldoende verschillende bouwstoffen eet, zeker als hij helemaal geen dierlijke producten meer wil gebruiken, zoals een veganist. Een veganist heeft extra vitamine B12 nodig, uit een pilletje of uit voedsel waar het aan is toegevoegd.

De mensen die veel vlees en zuivel willen verkopen doen er alles aan om je te laten geloven dat je dit wel nodig hebt. Sommige slagers willen je zelfs wijs maken dat dieren niets liever willen dan dat je ze opeet. Een voorbeeld zie je hieronder bij "Evert, het debiele varkentje". Wat vind jij daarvan?

🥦 Test jezelf: eet jij wel gezond? 18+ →

Deze test is gemaakt voor volwassenen. Kinderen en tieners hebben andere hoeveelheden nodig dan de test noemt.

↑ terug naar de vragen

Hoe kan ik eten zonder dieren tekort te doen?

Er zijn een aantal manieren om zeker iets voor dieren te doen. Wanneer jouw ouders geen vleesvervangers voor je willen kopen of niet zonder vlees willen koken dan kun je vragen of zij biologisch vlees en biologische eieren willen kopen. Let op: scharreleieren klinken diervriendelijk, maar scharrelkippen zitten met duizenden in een stal en komen nooit buiten. Biologische kippen mogen wel naar buiten. Biologisch vlees is afkomstig van dieren die worden gehouden op een manier, waarbij zij zoveel mogelijk natuurlijk gedrag kunnen vertonen en waarbij ook het milieu niet te zwaar wordt belast. Een stap in de goede richting. Biologisch vlees herken je aan het groene Europese biologisch-logo (een blaadje van sterretjes) of aan het EKO-keurmerk. Biologisch-dynamisch vlees heeft het Demeter-keurmerk.

Via onze site vind je duizenden vleesloze recepten. Op de site Vegatopia is een interessante en uitgebreide rubriek met antwoorden en tips voor beginnende vegetariërs.

🍽️ Doe de eet-test: hoe denk jij over eten? 12+ →

↑ terug naar de vragen

Mag je een dier doodmaken?

In Nederland mag je niet zomaar een dier doodmaken. We maken wel verschil tussen soorten dieren. Een insect als een mug doodmaken is in Nederland niet verboden. Voor een huisdier geldt dat je een goede reden moet hebben als je het wilt laten doden, bijvoorbeeld als het stokoud is of doodziek. Dat laten sterven mag je niet zelf doen, dat mag alleen een dierenarts. Dieren die mensen willen opeten, worden bijna altijd in een slachthuis gedood. Daar moeten ze eerst worden verdoofd. Dat is in Nederland zo geregeld om te voorkomen dat het dier onnodig lijdt tijdens de slacht. Hoe zit het dan met jagers? Jagers moeten een jachtakte hebben om te mogen schieten. Ze mogen maar op een paar soorten dieren jagen. In het voorjaar, als de dieren hun jongen verzorgen, is gewone jacht verboden.

Maar dieren in de natuur maken elkaar toch ook dood?

In de natuur maken dieren elkaar ook dood. Dit gebeurt echter meestal snel en de reden is vrijwel altijd om aan eten te komen, niet voor de lol of omdat zij lastig zijn. Dieren slaan geen insecten dood, ze hebben een staart om lastige insecten te verjagen. Doden om te eten gebeurt al miljoenen jaren. Daardoor is er in de vrije natuur een evenwicht ontstaan tussen dieren die jagen en dieren die bejaagd worden. Zolang een dier gezond is en niet al te oud is, is de kans groot dat het blijft leven. Zo zorgt de natuur ervoor dat zij mooi blijft. De dood in de natuur is het lot van dieren die niet goed voor zichzelf (meer kunnen) zorgen. Animal Freedom vindt dat dieren voor hun dood de kans moeten hebben om net als mensen het mooiste te ontwikkelen dat zij in zich hebben of alleen maar om zichzelf te zijn. Wat dat is, mag jij en mag het dier zelf verzinnen. Jezelf ontwikkelen kan alleen in vrijheid.

🃏 Speel het stellingenspel: wat vindt Animal Freedom? 14+ →

↑ terug naar de vragen

Houden dieren van mensen?

Als een kat aan jou kopjes geeft, dan zou je geneigd zijn te denken dat zij van jou houdt. Een kat geeft echter kopjes om geursporen achter te laten op jouw kleding. Het dier wil daarmee aan andere katten duidelijk maken: dit baasje is voor mij. Gedragingen van dieren, die erop lijken te duiden dat ze gek zijn op mensen, hebben vaak te maken met de wens van het dier om door de mens gevoed te worden. Veel huisdieren (zoals honden) vervelen zich wanneer zij alleen gelaten worden in huis, zodat zij bij jouw thuiskomst wel zin hebben in wat afleiding. Mensen realiseren zich niet dat zij dieren afhankelijk maken wanneer hun huisdier zich niet natuurlijk en vrij kan gedragen. Het lijkt dan net of het huisdier hen waardeert voor de zorg die de baasjes geven.

Wel kun je stellen dat veel dieren ervan houden om dicht bij mensen te leven, omdat er bij mensen zoveel voedsel te vinden is. Dieren zorgen er echter wel voor om niet gevangen te worden, want ze houden nog meer van hun vrijheid dan van voedselzekerheid.

🐾 Test jezelf: hoe houd jij van dieren? 10+ →

↑ terug naar de vragen

Wat is dat "respect voor dieren"?

Ouders hebben het er vaak over dat je respect voor anderen moet hebben. Meestal bedoelen ze respect voor mensen die opvallen omdat ze anders zijn. Jij moet bijvoorbeeld respect hebben voor ouderen die moeite hebben met lopen en voor mensen met een andere cultuur, die nog maar net Nederlands hebben leren spreken.

Met respect voor dieren wordt eigenlijk hetzelfde bedoeld. De meeste dieren willen graag dat mensen een beetje afstand houden. Dat betekent het woord "respect" ook. Het komt uit het Latijn en betekent (vrij vertaald) dat je jezelf een beetje inhoudt en dat je eerst goed kijkt of anderen wel contact met jou willen hebben. Veel dieren willen niet opgepakt of geaaid worden. Respect betekent ook dat je eerst goed nadenkt of jouw oordeel wel klopt.

Sommige dieren als honden en katten willen net als kinderen veel aandacht. Andere dieren als vogels en vissen willen alleen eten en verder met rust en vrij gelaten worden. Geen enkel dier heeft er behoefte aan om alleen in een klein hokje opgesloten te worden of als spel- of sportmateriaal te worden gebruikt of dat je wedstrijden houdt in het vangen daarvan. Ook vissen met een hengel valt daaronder. Respect voor dieren houdt dan ook in dat je dat niet doet.

🐾 Test jezelf: hoe ga jij met dieren om? 10+ →

↑ terug naar de vragen

Zijn mensen meer waard dan dieren?

Mensen zijn net zoveel waard als zij zichzelf waard vinden. Maar wat is waarde? Waarde kan worden uitgedrukt in geld. Het kan ook worden uitgedrukt in de hoeveelheid tijd, moeite en aandacht. "Vrijheid" is een bekend voorbeeld van wat voor mensen van de hoogste waarde is. Belangrijk is je te realiseren dat niemand zoveel waarde heeft dat hij met een ander leven van mens of dier kan doen en laten wat hij maar wil. Of omgekeerd: het leven van geen enkel mens of dier is zo waardeloos dat iedereen daar maar mee doen en laten kan wat hij wil.

Mensen of dieren die de vrijheid van anderen schenden lopen de kans dat mensen zo kwaad worden dat zij die persoon of dat dier willen doden. Hun leven wordt daardoor als het ware minder waard. Denk daarbij aan mensen die met anderen vechten en op anderen schieten, zij lopen daarbij de kans om zelf gedood te worden.

Vrijheid is belangrijker dan je leven

Vrijheid is voor mensen één van de weinige waarden waarvoor zij bereid zijn om hun eigen leven te geven. Vrijheid is voor hen dus belangrijker dan hun leven. Een heel kleine groep (waar wij niet toe behoren) is dat ook bereid voor dieren te doen. Dit betekent dat de meeste mensen andere mensen belangrijker vinden dan dieren, maar dat betekent niet dat een mens ook belangrijker is. Dieren maken zich druk over andere zaken dan mensen; ze kennen bijvoorbeeld geen ambitie, eergevoel en hebben geen hoogontwikkelde taal.

Mensen en dieren zijn evenwaardig in hun recht op vrijheid. Verschillen en overeenkomsten tussen mens en dier kun je verschillend waarderen, zolang je de vrijheid van dieren maar respecteert.

⚖️ Test jezelf: hoe denk jij over dierenrechten? 16+ →

↑ terug naar de vragen

Wat is het bezwaar tegen een vrij handelsverkeer tussen landen?

Bijna alle landen ter wereld zijn lid van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Daar maken ze afspraken over de handel tussen landen. Daarnaast sluiten landen onderling handelsverdragen. Al sinds de grote protesten tegen de WTO in Seattle in 1999 is daar veel kritiek op. Waarom eigenlijk? Is het niet belangrijk dat mensen uit armere landen genoeg geld verdienen om voldoende eten en andere zaken te kopen? Speelt vrijheid dan niet een grote rol? Dat is ook zo, maar vrijheid kan niet zonder het stellen van grenzen, anders betekent het niets. Als niemand in de wereld zich aan grenzen zou hoeven te houden, dan is de sterkste aan de macht. En als de sterkste alleen op geld uit is, dan heeft de zwakste niets. Dat geldt tussen landen, op het schoolplein, in een staat en op de straat.

Goedkope producten en kinderarbeid

Omdat we al veel vrije handel hebben, kun jij goedkope schoenen kopen die gemaakt worden in het buitenland. Mooi toch? Niet altijd, want wie maakt die schoenen? Sommige schoenen worden gemaakt door kinderen in armere landen. Als zij werken, kunnen zij niet naar school om later in vrijheid zelf een vak te kiezen.

Wereldwijde voedselproductie en dierenleed

In de supermarkt kun je vlees en zuivel kopen die van de andere kant van de wereld komen. Wie betaalt ervoor dat dierlijke producten de hele wereld over reizen? Ook mensen die dit niet eten, betalen mee aan de kosten van het transport naar jouw supermarkt. Dat gebeurt via het belastinggeld.

De kippen en varkens in ons land eten voer dat voor een deel verbouwd wordt in armere landen. Op dat land kunnen de mensen daar dan geen eten meer voor zichzelf verbouwen. Een deel van het vlees uit ons land wordt weer verkocht in armere landen. Dat is concurrentie voor de boeren daar. Het gevolg is dat mensen daar te weinig geld verdienen of dat er te weinig voedsel uit de eigen omgeving te koop is.

Wanneer alle landen voor de eigen voedselproductie zouden zorgen en zich een beetje zouden inhouden met de hoeveelheid, is export van voedsel ook meestal niet nodig. De mogelijkheid om van alles te kunnen eten, zelfs iets wat in het eigen land niet van nature voorkomt of in een ander seizoen, zorgt voor energieverspilling en dierenleed. Neem bijvoorbeeld zalm. In Noorwegen worden zalmen in grote netten in zee gekweekt om ze later te verkopen in het buitenland. Deze dieren hebben geen natuurlijk leven meer, maar zitten opgepropt en worden ook nog eens gevoerd met vismeel dat wordt gemaakt van vissen uit de oceaan. De natuur en het welzijn van het dier wordt opgeofferd aan de winst die men kan maken via de handel met andere landen. Mensen uit die andere landen kennen de omstandigheden niet waaronder de dieren moesten leven. Wat niet weet, wat niet deert.

De oplossing volgens Animal Freedom

Het gaat ons op Animal Freedom om voedsel dat gemaakt wordt van dieren. Want om van dieren voedsel te maken dat ergens anders in de wereld wordt verkocht moeten de kosten om vlees te produceren en de verkoopprijs daarvan erg laag zijn. Anders wil niemand het kopen. Het prijsverschil tussen wat het kost en wat eigenlijk zou moeten worden besteed aan een goed leven, betalen de dieren nu zelf.

Animal Freedom vindt dan ook dat vlees niet meer moet worden uitgevoerd naar andere landen en wil dat de veehouders in Nederland alleen nog maar dieren houden voor de binnenlandse markt. Wij willen ook dat de veehouders verplicht worden om de dieren goed te behandelen. In ruil daarvoor mag de boer eisen dat de koper van dierlijke producten daarvoor de kosten betaalt.

Als je vlees wilt eten, dan moet je daar voldoende voor betalen. Het dier heeft al betaald met zijn leven. Hopelijk had het dier daarvoor voldoende vrijheid om zichzelf te kunnen zijn, anders is het leven van een dier niets waard. Dat geldt toch ook voor jou? Of zie je een manier dat dieren niet hoeven te betalen?

🤝 Test jezelf: wie is volgens jou verantwoordelijk? 14+ →

↑ terug naar de vragen

Zijn dieren in een dierentuin wel gelukkig?

Dierentuinen zijn in het verleden opgericht door mensen die de uithoeken van de wereld bezochten. Ze namen dieren mee naar huis om te laten zien wat voor mooie en vreemde dieren zij daar zoal tegenkwamen. De bezoekers van de dierentuin hoefden dan niet zelf te reizen om deze dieren te zien. Dierentuinen konden daar natuurlijk aardig wat geld mee verdienen door entreegeld te vragen. Maar al snel werd duidelijk dat sommige dieren niet gelukkig waren in een onnatuurlijke omgeving. De uitdrukking "ijsberen" is zo ontstaan. IJsberen zijn gewend om op het ijs grote afstanden af te leggen op zoek naar voedsel. In de dierentuin verveelden ze zich dood. Ze bleven maar heen en weer lopen tot ze er gek van werden.

Tegenwoordig zijn de verblijven vaak groter. Ze lijken ook meer op de natuur. Toch blijven vooral roofdieren en dieren die grote afstanden afleggen, zoals ijsberen en olifanten, het moeilijk hebben in een dierentuin.

Te veel dieren in de dierentuin

Voor veel dieren is in de vrije natuur weinig ruimte meer over. Daarom hebben dierentuinen er een nieuwe taak bij: het fokken van dieren die dreigen uit te sterven. Maar dierentuinen hebben ook last van overbevolking. Deze 'surplus'-dieren worden niet uitgezet in de natuur. Soms worden ze zelfs gedood, zoals de jonge giraf Marius in de dierentuin van Kopenhagen in 2014.

Het is natuurlijk beter om ook in de vrije natuur weer bescherming voor deze dieren te bieden. Dieren zijn nu eenmaal het gelukkigst in hun eigen, natuurlijke omgeving. In Nederland leggen we daarom het Natuurnetwerk Nederland aan (vroeger heette dat de EHS). Daarbij worden losse stukjes natuurgebied met elkaar verbonden. Zo kunnen dieren van het ene gebied naar het andere trekken en soortgenoten tegenkomen. Dat helpt om uitsterven en inteelt te voorkomen.

💬 Speel het spel: wie zei het over dieren? 14+ →

↑ terug naar de vragen

Wilde dieren horen niet in het circus

Het is altijd weer heel spannend om naar het circus te gaan. Je ziet er allemaal hele knappe kunstjes van mensen en dieren. Maar helaas is het circus voor de dieren zelf niet zo leuk. En ik zal je vertellen waarom. Tijgers en olifanten zijn wilde dieren. Ook als ze in gevangenschap geboren zijn, blijven het wilde dieren die niet gewend zijn aan mensen. Bovendien zijn ze heel groot en gevaarlijk. Als de dieren niet optreden worden ze daarom opgesloten.

Wilde dieren leren ook niet zomaar kunstjes. Dat vinden ze helemaal niet leuk. Vaak vinden ze het zelfs heel eng. Ze willen gewoon doen wat ze zelf leuk vinden. Net zoals jij en ik. Maar ze moeten in het circus toch kunstjes leren en laten zien aan mensen. De dierentemmer doet de dieren dan soms pijn om ze toch kunstjes te leren. Ook omdat de dieren gevaarlijk zijn doet de temmer ze soms pijn. Dan weten ze dat ze straf krijgen als ze de temmer bijten.

Wilde dieren zitten in het circus als ze niet optreden opgesloten in een klein hok. Soms met hun vriendjes, maar soms ook helemaal alleen. Ze kunnen dan niet rennen en spelen. Daarom vervelen ze zich heel erg of zijn verdrietig. Ze willen gewoon graag vrij zijn, maar dat kan niet in het circus. Daarom moeten circussen geen wilde dieren gebruiken. Gelukkig is dat in Nederland sinds 2015 verboden. Paarden, honden en andere tamme dieren mogen nog wel in het circus optreden. En circussen met alleen mensen zijn toch ook leuk?

🧠 Speel het spel: herken jij een fout argument? 14+ →

↑ terug naar de vragen

Mag je dieren kunstjes leren zoals in het circus?

Als je de antwoorden op de vorige vragen hebt gelezen, dan kun je eigenlijk al voorspellen wat het antwoord is op deze vraag. Om dieren zo ver te krijgen dat zij voor ons kunstjes doen, moeten we ze afhankelijk van ons maken en houden. Bijvoorbeeld door ze alleen voedsel te geven als zij eerst een bepaald kunstje doen. Als dieren zelf konden kiezen zouden ze deze kunstjes nooit spontaan doen. Waarom zouden ze eigenlijk? Dieren willen geen geld verdienen of applaus krijgen. Dergelijke waardering stelt een dier niet op prijs.

Je kunt de positie van dieren vergelijken met kinderen die naar school moeten. Kinderen zijn ook afhankelijk van volwassenen en moeten vaak tegen hun zin in naar school om dingen te leren. Kinderen zijn ook liever een dagje vrij. Maar het grootste verschil tussen kinderen en dieren is dat kinderen later als ze volwassen zijn, de vrijheid krijgen en huisdieren, dieren in het circus en dieren in de bio-industrie nooit. Animal Freedom vindt dat onrechtvaardig. Wat vind jij?

🃏 Speel het stellingenspel: ben jij het met ons eens? 14+ →

↑ terug naar de vragen