|
Pierwszy możliwy do udowodnienia związek między wilkiem a człowiekiem datuje się na około 10.000 do 15.000 lat temu, chociaż niektóre nowsze odkrycia archeologiczne sugerują, że ta więź mogła powstać już 30.000 lat temu. Skamieniałe szczątki zwierząt podobnych do psów znaleziono na Syberii, na Bliskim Wschodzie i w Europie, co wskazuje, że domestykacja prawdopodobnie miała miejsce w wielu miejscach jednocześnie. Nie jest pewne, czy człowiek przyszedł do wilka, czy odwrotnie, ale najbardziej akceptowaną teorią jest to, że był to stopniowy proces wzajemnej adaptacji.
Obaj skorzystali na powstałej sytuacji: wilk był wykorzystywany przez człowieka do polowania, gdzie jego ostre zmysły i szybkość były niezbędne do tropienia i ścigania zwierzyny. Ponadto pies był wykorzystywany do pilnowania stada, strzeżenia mienia i ostrzegania przed wrogami lub drapieżnikami. Dowody archeologiczne pokazują, że wczesne psy były również wykorzystywane do ciągnięcia sań w zimnych regionach. Człowiek z kolei zapewniał, że wilk zawsze miał co jeść, ochronę przed innymi drapieżnikami i bezpieczne miejsce do odpoczynku.
Wilk jest bardzo towarzyskim zwierzęciem. Podobnie jak człowiek, żyje w grupach (zwanych watahami), z hierarchią społeczną, w której pewne wilki przejmują przywództwo. Ta naturalna hierarchia umożliwiła komunikację między ludźmi a psami, ponieważ oba gatunki rozumieją, jak działa struktura społeczna. Interesujące jest to, że w ciągu tysięcy lat ewolucji psy rozwinęły zdolność interpretowania ludzkich wyrazów twarzy i gestów - coś, czego wilki prawie nie potrafią. To czyni zwierzę odpowiednim i atrakcyjnym jako zwierzę towarzyszące, przy czym wilk postrzegał człowieka jako przywódcę.
Ludzie zaczęli stawiać inne wymagania wobec zachowania i wyglądu wilka. Selektywna hodowla zapewniła, że pewne cechy zostały wzmocnione: niektóre psy stały się mniejsze i bardziej zabawne, inne większe i bardziej ochronne. W różnych kulturach rozwinęły się specjalistyczne rasy psów do konkretnych zadań. Tak powstały psy myśliwskie w Europie, psy pasterskie w Azji i psy stróżujące na Bliskim Wschodzie. Warto zauważyć, że podczas tego procesu domestykacji nastąpiły również zmiany fizyczne: psy nabyły zwisające uszy, zwinięte ogony i cętkowane futro - cechy, które rzadko występują u dzikich wilków.
W średniowieczu ludzie zaczęli traktować psa jako rodzaj symbolu statusu. Rodziny szlacheckie trzymały określone rasy do polowania i pokazów, przy czym posiadanie pewnych psów wskazywało na twoją pozycję społeczną. Małe psy pokojowe stały się popularne wśród europejskiej szlachty, podczas gdy duże psy myśliwskie, takie jak charty, były zarezerwowane dla elity. Pies zapewniał człowiekowi prestiż i był nawet przedstawiany na portretach rodzinnych i herbach.
Od tego czasu liczba ras psów zaczęła ogromnie wzrastać. Podczas gdy około 1800 roku było tylko kilkadziesiąt uznanych ras, obecnie na całym świecie istnieje ponad 400 oficjalnie uznanych ras psów. Psy były hodowane pod kątem wielkości, długości, koloru, kształtu głowy, zachowania i przyjazności. Od maleńkiego chihuahua ważącego zaledwie 1,5 kilograma po imponującego bernardyna ważącego do 90 kilogramów - różnorodność w obrębie jednego gatunku jest niezwykła. Nowoczesne badania genetyczne wykazały, że ta ogromna różnorodność powstała w ciągu zaledwie kilku tysięcy lat, co czyni psa jednym z najbardziej udanych przykładów ewolucji kierowanej przez człowieka. Trwa to do dziś, a hodowcy dążą zarówno do zdrowia i dobrostanu, jak i konkretnych cech rasowych.
I tak oto docieramy do psa współczesnego. |
