Overtuigingen en de gevolgen voor onze relatie met dieren

Sommige van onze overtuigingen kunnen dieren schaden

Hoe mensen met dieren omgaan, hangt samen met hun psychische ontwikkeling. Dit artikel gaat over innerlijke groei en bevrijding en wat dat betekent voor dieren. Animal Freedom propageert daarbij geen bepaalde levensovertuiging, religie, organisatie of politieke partij.

Van oudsher is er een sterke band tussen religie, dieren en voedsel. Mensen hadden eerbied voor het dier dat hun voedsel was en spraken een dankwoord uit voor de maaltijd. Veel mensen hebben in de vrije natuur spirituele ervaringen. Toch is het opvallend hoe weinig mensen die op zoek zijn naar spiritualiteit stilstaan bij het lot van het dier dat in eenzame afzondering in de stal leeft. Ten onrechte, vinden wij.

Het directe contact tussen mens en landbouwhuisdier is afgenomen, terwijl de vleesconsumptie en daarmee de onvrijheid van dieren is toegenomen. Wij willen graag dat mensen uit vrije wil rekening houden met dieren en geen vlees meer kopen uit de bio-industrie. Dat brengt het moment dichterbij waarop de bio-industrie politiek kan worden afgeschaft.

Wat houdt innerlijke groei tegen?

evolutieOnze samenleving maakt innerlijke groei niet makkelijk. Drukte, de jacht op carrière en geld, competitie in plaats van samenwerking, alcohol en drugs en de angst om iets te missen houden ons van onszelf af. Reclame en media laten een verfraaid beeld van de werkelijkheid zien en beloven een permanent geluk als je hun product koopt.

Het lijkt alsof we vrij zijn, maar sommige vormen van vrijheid zijn een nieuwe afhankelijkheid geworden. Onder het mom van vrijheid groeit verslaving, zoals aan fastfood dat overal ter wereld hetzelfde smaakt. En de vrijheid van de een is de onvrijheid van de ander geworden, ook van dieren. Naast onwetendheid en onverschilligheid speelt angst een rol: vrijheid kan zelfs doen terugverlangen naar onvrijheid.

Wijsheid en inzicht komen als je ruimte schept, gepaste afstand. Eigenlijk weet ieder mens, als hij er even de tijd voor neemt, heel goed wat hij nodig heeft. Innerlijke bevrijding betekent een leven in balans, waarin ook ongewenste gevoelens een plaats hebben en waarin je grenzen stelt aan jezelf en aan anderen.

Wat innerlijke bevrijding betekent

De kat fantaseert een leeuw in de spiegelInnerlijke bevrijding betekent dat mensen hun bewustzijn vergroten. Voor de omgang met anderen, mens en dier, komt dat erop neer dat zij:

  • zich bewust worden van hun invloed op de omgeving en op het lot van dieren;
  • daarvoor verantwoordelijkheid nemen;
  • zich vrijwillig matigen en anderen de ruimte gunnen die daardoor ontstaat;
  • mededogen ontwikkelen voor anderen;
  • zich één voelen met alle levende natuur (zie ook dialectiek);
  • beseffen dat machtigen niet meer recht hebben dan anderen, mens of dier;
  • opkomen voor recht, tegen onrecht en grenzen durven stellen;
  • bescheiden blijven en hun ego relativeren.

Het gaat erom in balans te komen tussen tegengestelde krachten, zoals afstand houden en betrokken zijn. Door die krachten te ondergaan en in te zetten, stijg je erboven uit. Dat is een paradox die in de praktijk werkt.

Zijspoor: respect is afstand én betrokkenheid

Wie goed met de vrijheid van anderen wil omgaan, moet aanvoelen waar de eigen vrijheid ophoudt en die van een ander begint. Pas wie zichzelf kan beheersen, kan respect tonen. Respect is de combinatie van betrokken zijn en afstand houden: weten wanneer je ergens vanaf moet blijven. Die zelfbeheersing is vrijwillig. Eckhart Tolle zegt het zo: dieren leven op een niveau vóór het denken; wie boven het denken uitstijgt, ontmoet hen daar opnieuw.

Zijspoor: vrijheid, gelijkheid en broederschap

Voor dierenrechten pleiten wij voor dezelfde uitgangspunten als de Franse Revolutie voor mensen: vrijheid, gelijkheid en broederschap. In broederschap zien wij liefde en mededogen. Wie zichzelf innerlijk bevrijdt, kan liefde en mededogen op een gezonde manier geven. Wie zich niet vrij voelt tegenover andere mensen, trekt soms overdreven naar dieren. Dan kan het dier de dupe worden van een oneigenlijke behoefte aan contact.

Zijspoor: de behoeftepiramide van Maslow

Psycholoog Abraham Maslow zette de voorwaarden voor zelfontplooiing in een piramide. Pas als de lagere behoeften vervuld zijn, komt de mens toe aan de hogere:

  1. lichamelijke behoeften: eten, drinken, slaap en warmte;
  2. veiligheid en bestaanszekerheid;
  3. sociale behoeften: liefde, vriendschap en erbij horen;
  4. erkenning en zelfrespect;
  5. zelfontplooiing.

Hoge werkdruk en onzekerheid remmen zelfontplooiing. Kwetsbare anderen, zoals kinderen en huisdieren, dreigen dan in de verdrukking te komen. Meer hierover lees je in Wat is Maslow's behoeftepiramide en hoe werkt die?

Wat merken dieren van innerlijke bevrijding?

Mededogen met dieren betekent dat je jezelf toestaat emoties te voelen als je je het lot van dieren voorstelt. Het is niet de bedoeling gebukt te gaan onder medelijden, maar wie zijn medelijden onderdrukt, remt zijn eigen ontwikkeling.

Wat dieren ervan merken:

  • mensen eten minder vlees en zeker geen vlees uit de bio-industrie;
  • mensen brengen dieren zo min mogelijk in een afhankelijke positie;
  • mensen worden minder onverschillig over het lot van dieren en zoeken actief naar verbetering;
  • wie geen huisdier wil opsluiten, kiest ervoor iets te laten in plaats van iets te doen.

Maatschappelijk willen wij dat economisch voordeel steeds verder wordt losgekoppeld van het gebruik van dieren voor voedsel, proeven en andere doelen. Wij denken dat een samenleving mogelijk is waarin de emancipatie van het dier zo ver gaat dat geen dier meer wordt gebruikt. Wanneer dat doel wordt gehaald is minder interessant dan wat het dichterbij brengt.