Nadelen van een hond – voor de hond zelf

Het welzijn van de hond

Over de nadelen van een hond voor de eigenaar is veel geschreven: de kosten, de tijd, het gebonden zijn. Deze pagina kijkt van de andere kant. Wat betekent het huisdierenbestaan voor de hond zelf?

Naast de lichamelijke problemen die ontstaan door het fokken zijn er nog andere nadelige gevolgen voor het welzijn van de hond. De mens stelt allerlei eisen aan de hond, waardoor die zijn natuurlijke gedrag maar beperkt kan uiten. Denk aan:

• eten
• uitlaten en snuffelen
• beweging
• aandacht en alleen zijn
• sociaal gedrag
• seksueel gedrag

Eten

De baas bepaalt wanneer, hoeveel, hoe vaak en wat voor eten de hond krijgt. Zelf voedsel zoeken, iets wat honden van nature een groot deel van de dag bezighoudt, valt grotendeels weg.

Uitlaten en snuffelen

Het baasje bepaalt waar, hoe vaak en hoe lang de hond naar buiten gaat. Dat gebeurt op het moment dat het de mens uitkomt, niet wanneer de hond moet. Vaak loopt de hond daarbij aan de lijn, waardoor hij in zijn bewegingen wordt beperkt. Juist snuffelen is voor een hond een van de belangrijkste manieren om zijn omgeving te verkennen. Een vlotte wandeling aan de lijn laat daar weinig ruimte voor.

Beweging

In huis heeft een hond vaak weinig ruimte om zich vrij te bewegen. Overal staan meubels en de kamer is van zichzelf al klein. Een hond is van nature gemaakt om veel te rennen, te zoeken en te spelen.

Aandacht en alleen zijn

De hond krijgt aandacht wanneer het het baasje schikt. Natuurlijk is er interactie tussen hond en baas, maar als de baas geen zin of geen tijd heeft, blijft het daarbij. Veel honden zijn bovendien een groot deel van de dag alleen thuis, terwijl hun mensen werken. Voor een sociaal dier is dat zwaar. Blaffen, janken, vernielen of onrust bij het weggaan van het baasje komen daardoor veel voor.

Sociaal gedrag

De hond is een sociaal dier. Lange tijd dacht men dat honden in een strikte rangorde leven, zoals men dat ook van wolven aannam, en dat de hond in het gezin daarom op de laagste plaats moest staan. Dat beeld is inmiddels achterhaald. Gedragsdeskundigen raden een aanpak gebaseerd op dominantie af, omdat die vooral angst en conflicten oplevert. Toch leeft het idee nog volop. Er zijn nog steeds trainers en baasjes die honden 'op hun plaats zetten', soms met harde correcties.

Het contact met soortgenoten is vaak beperkt. Meestal hebben mensen maar één hond. Ontmoetingen met andere honden duren hooguit een paar minuten tijdens het uitlaten, vaak nog aan de lijn. Veel gedrag dat bij omgang met soortgenoten hoort, zoals spelen, ruiken, communiceren en grenzen aangeven, komt zo nauwelijks aan bod. Wat de mens van de hond verlangt, sluit maar ten dele aan bij zijn natuurlijke gedrag.

Seksueel gedrag

Seksueel gedrag wordt bij de opvoeding van een hond onderdrukt, omdat het natuurlijke maar voor de mens lastige gedragingen oplevert. Denk aan opspringen tegen mensen, opwinding en het achternalopen van andere honden.

Castratie en sterilisatie komen veel voor om ongewenste nakomelingen te voorkomen. Een andere reden is het onderdrukken van de geslachtsdrift, die vaak als ongewenste eigenschap wordt ervaren. Het is een ingreep die de mens vooral voor zichzelf uitvoert.

Natuurlijk is er interactie tussen hond en mens, maar het is grotendeels eenrichtingsverkeer: de mens bezit het dier en beslist. Ook al willen veel mensen het beste voor hun hond, dat neemt niet weg dat de mens uiteindelijk zijn wil oplegt aan de hond. De hond wordt in bijna al zijn natuurlijke gedragingen en behoeften beperkt en moet zich aanpassen aan de 'behoeften' van de mens.

Een hond zonder baas

Hoe zou het leven van een hond eruitzien zonder mens die alles bepaalt? Het merendeel van de honden in de wereld leeft niet als huisdier, maar loopt vrij rond in en om dorpen en steden. Zulke honden hebben het lang niet altijd makkelijk: ze moeten zelf voedsel vinden en lopen meer risico op ziekte en ongelukken. Maar ze bepalen zelf waar ze gaan, wanneer ze rusten, met welke soortgenoten ze optrekken en wanneer ze hun behoefte doen. Precies die keuzevrijheid ontbreekt in het leven van de meeste huishonden.

Lees verder: Waarom willen mensen een huisdier?

Lees ook: Vrijheid, verveling en verslaving bij opgesloten dieren; Respect, een balans tussen vrijheid en ware liefde.

Verder lezen? In de leeswijzer kies je met één vraag het artikel dat bij je past: Waarom dierenrechten?