|
Een chihuahua weegt nog geen twee kilo. Een Duitse dog kan meer dan 80 kilo wegen. Toch horen ze bij dezelfde soort: de hond. Alle honden kunnen met elkaar gekruist worden en krijgen dan vruchtbare nakomelingen. De enorme verschillen in grootte, vorm en vacht komen niet uit de natuur. De mens heeft ze gemaakt.
Van wolf tot rashond
De hond stamt af van de wolf (zie de geschiedenis van de hond). Duizenden jaren lang kozen mensen honden uit op hun nut: om te jagen, te hoeden, te waken of te trekken. De meeste rassen van nu zijn echter verrassend jong. Pas in de negentiende eeuw, met de komst van hondenshows en rasverenigingen, werden rassen precies vastgelegd in zogenoemde rasstandaarden. Sindsdien geldt een hond alleen als rashond als zijn ouders in hetzelfde gesloten stamboek staan.
Hoeveel hondenrassen zijn er?
De Fédération Cynologique Internationale (FCI), de grootste internationale koepel, erkent ruim 360 rassen. Tel je de rassen mee die alleen door nationale verenigingen of helemaal niet erkend zijn, dan kom je op ruim 400. Een precies getal is er niet. Er komen steeds nieuwe rassen en modehonden bij.
De mens bepaalt hoe een hond eruitziet
Een rasstandaard beschrijft tot in detail hoe een hond eruit moet zien: de vorm van de kop, de stand van de oren, de lengte van de staart, de kleur van de vacht. Fokkers kiezen de ouderdieren daarop uit. Zo beslist de mens welke hond zich mag voortplanten en welke niet. De mens speelt hier een beetje God: "een iets kortere snuit, wat kortere pootjes en leuke flaporen". Zulke wensen worden in de loop van generaties in het lichaam van het dier gefokt.
Omdat maar een kleine groep dieren voor de fok wordt gebruikt, zijn veel rassen sterk ingeteeld. Erfelijke ziekten verspreiden zich daardoor makkelijk. Daarnaast zijn er kenmerken die op zichzelf al ziek maken. Bij de mopshond en de Franse en Engelse bulldog is de snuit zo kort dat veel dieren slecht lucht krijgen. Grote rassen hebben vaak heupdysplasie. Bij de cavalier King Charles-spaniël komen hartziekten veel voor, net als een pijnlijke misvorming van de schedel (syringomyelie). De gevolgen van doorfokken voor de hond zijn groot.
Schadelijk fokken is verboden, maar gaat door
Sinds 2014 verbiedt het Besluit houders van dieren (artikel 3.4) om gezelschapsdieren zo te fokken dat de ouders of de jongen daardoor gezondheids- of welzijnsproblemen krijgen. Voor kortsnuitige honden gelden sinds 2019 zes fokcriteria, bijvoorbeeld een normaal ademgeluid in rust. In 2023 zijn die regels strenger gemaakt. Een fokker die ze overtreedt, kan een boete van € 1.500 krijgen. Toch worden de bekende kortsnuitige rassen nog steeds gefokt, verkocht en uit het buitenland gehaald. De overheid onderzoekt nu een houdverbod voor extreem kortsnuitige honden. De resultaten van dat onderzoek worden in 2028 verwacht. Voor katten met vouworen en naaktkatten geldt al sinds 1 januari 2026 een houdverbod.
Een hele industrie
Rond het fokken van honden is een echte industrie ontstaan: fokkers, verenigingen, shows, handelaren en, vooral op internet, een omvangrijke illegale handel in pups. De vraag naar bepaalde modehonden bepaalt wat er gefokt wordt. De hond wordt aangepast aan de wensen en eisen van de mens. Niet andersom (zie de industrie achter het huisdier).
Dat roept een principiële vraag op: met welk recht beslist de mens over het lichaam van een ander dier? Wie de vrijheid van een dier beperkt, moet dat rechtvaardigen. Het dier hoeft niet te bewijzen dat het rekening verdient. Welke nadelen dat voor de hond heeft, lees je in het volgende deel van deze reeks.
Lees ook: Lichamelijke integriteit, welzijn en dierenrechten; Wat valt er onder dierenmishandeling?
|
